1Jezus zaś udał się na Górę Oliwną, (Mt 21:1; Lu 21:37)2lecz wczesnym rankiem znów zjawił się w świątyni i cały lud zaczął schodzić się do Niego, [On] zaś usiadł i nauczał ich.[1] (Mt 26:55; Mr 14:49; Lu 22:53)3Wtedy znawcy Prawa i faryzeusze przyprowadzili kobietę schwytaną na cudzołóstwie, postawili ją pośrodku4i powiedzieli do Niego: Nauczycielu, tę kobietę schwytano w chwili, gdy cudzołożyła.5Mojżesz w Prawie nakazał nam takie kamienować. A Ty co mówisz? (Le 20:10; De 22:22; Job 31:10)6To zaś mówili, by wystawić[2] Go na próbę i by mieć powód do oskarżenia Go. Jezus zaś pochylił się i zaczął pisać palcem po ziemi. (Mt 12:10; Mt 16:1; Mt 19:3; Mt 22:15; Mt 22:18; Mt 22:35)7A gdy tak nalegali z pytaniem Go, wyprostował się i powiedział do nich: Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci w nią kamieniem. (De 17:7; Eze 16:40; Ro 2:1; Ro 2:22)8Potem znów pochylił się i pisał po ziemi.9Gdy to usłyszeli, zaczęli wychodzić jeden po drugim, poczynając od starszych, aż został On sam i kobieta stojąca pośrodku.10Wtedy Jezus wyprostował się i powiedział do niej: Kobieto, gdzie [oni] są? Nikt cię nie potępił?11Odpowiedziała: Nikt, Panie! A Jezus: Ja też cię nie potępiam. Idź i odtąd już nie grzesz.[3] (Joh 3:17; Joh 5:14; Joh 7:35)
Jezus światłem świata
12Jezus więc znów skierował do nich słowa:[4] Ja jestem światłem świata; kto idzie za Mną, na pewno nie będzie błądził w ciemności, lecz będzie miał światło życia. (Pr 4:18; Isa 49:6; Mt 5:14; Joh 1:4; Joh 9:5; Joh 11:9; Joh 12:35; Joh 12:46)13Wówczas faryzeusze powiedzieli do Niego: Ty sam o sobie świadczysz; Twoje świadectwo nie jest prawdziwe. (Joh 5:31)14Jezus im odpowiedział: Nawet jeśli Ja świadczę o sobie samym, moje świadectwo jest prawdziwe, gdyż wiem, skąd przybyłem i dokąd zmierzam; wy natomiast nie wiecie, skąd przychodzę i dokąd zmierzam. (Joh 7:28; Joh 9:29; Joh 13:3; Joh 16:28)15Wy sądzicie według ciała, Ja nikogo nie sądzę. (Joh 3:17; Joh 7:24; Joh 12:47)16A nawet jeśli Ja sądzę, mój sąd jest słuszny, gdyż nie jestem sam, lecz [jestem] Ja i Ojciec, który Mnie posłał. (Joh 5:30; Joh 5:37)17W waszym Prawie też napisano, że świadectwo dwóch ludzi jest prawdziwe. (De 17:6; De 19:15; Mt 18:16; 2Co 13:1; Heb 10:28)18Ja jestem tym, który świadczy o sobie samym, i świadczy o Mnie Ojciec, który Mnie posłał. (Joh 5:37; 1Jo 5:9)19Zaczęli Go zatem pytać: Gdzie jest Twój Ojciec? Jezus im odpowiedział: Ani Mnie nie znacie, ani mojego Ojca. Gdybyście Mnie poznali, poznalibyście i mego Ojca. (Joh 14:7; Joh 16:3; 1Jo 2:23)20Te słowa wypowiedział przy skarbonie,[5] gdy nauczał w świątyni – i nikt Go nie schwytał, gdyż jeszcze nie nadeszła Jego godzina. (Mt 26:55; Mr 12:41; Lu 22:53; Joh 7:30; Joh 13:1)
Tragedia zaprzepaszczonej możliwości
21Ponownie zatem powiedział do nich: Ja odchodzę; będziecie Mnie szukać i poumieracie w swoim grzechu – dokąd Ja odchodzę, wy nie zdołacie przyjść. (Eze 3:18; Joh 7:34; Joh 7:36; Joh 8:24; Joh 13:33; Joh 16:10)22Żydzi zaczęli więc zastanawiać się: Czyżby chciał odebrać sobie życie, że mówi: Dokąd Ja odchodzę, wy nie zdołacie przyjść? (Joh 7:35)23A On ciągnął dalej: Wy jesteście z niskości, Ja jestem z wysoka; wy jesteście z tego świata, a Ja nie jestem z tego świata. (Joh 3:31; Joh 17:14; Joh 17:16; 1Jo 4:5)24Powiedziałem wam więc, że poumieracie w swoich grzechach. Jeśli bowiem nie uwierzycie, że to Ja jestem, umrzecie w swoich grzechach. (Ex 3:14; Joh 16:9)25Pytali Go zatem: Kim Ty jesteś? Jezus im na to: Przede wszystkim tym, za kogo się podaję. (Mt 11:3; Joh 6:35; Joh 7:29)26Wiele mam o was do powiedzenia i do sądzenia, lecz Ten, który Mnie posłał, jest prawdomówny, a Ja to, co usłyszałem od Niego, mówię wobec świata. (Joh 3:32; Joh 7:28; Joh 12:49; Joh 15:15)27Nie zrozumieli [jednak], że mówił im o Ojcu.28Wówczas Jezus powiedział do nich: Gdy wywyższycie Syna Człowieczego, wtedy poznacie, że to Ja jestem i że sam z siebie nic nie czynię, lecz mówię tak, jak Mnie nauczył Ojciec. (Ex 3:14; Mt 27:54; Joh 3:14; Joh 5:19; Joh 7:16; Joh 8:58; Joh 12:32)29A Ten, który Mnie posłał, jest ze Mną; nie zostawił Mnie samego, gdyż Ja zawsze czynię to, co się Jemu podoba. (Isa 50:5; Mt 27:46; Joh 4:34; Joh 5:30; Joh 6:38; Joh 16:32)
Droga do prawdziwej wolności
30Gdy to mówił, wielu w Niego uwierzyło. (Joh 2:23; Joh 7:31; Joh 10:42; Joh 11:45; Joh 12:11; Joh 12:42)31Jezus zatem powiedział do Żydów, którzy w Niego uwierzyli: Jeśli wy wytrwacie w moim Słowie, to prawdziwie jesteście moimi uczniami – (Joh 15:7; 2Jo 1:9)32i poznacie prawdę, a prawda was wyzwoli. (Joh 1:14; Joh 1:17; Joh 14:6; Ro 8:2; 2Co 3:17; Ga 5:1; Ga 5:13)33Odpowiedzieli Mu: Jesteśmy nasieniem Abrahama i nigdy nie byliśmy niczyimi niewolnikami. Jak możesz mówić: Staniecie się wolni? (Ne 9:36; Mt 3:9; Lu 3:8)34Jezus im odpowiedział: Ręczę i zapewniam was, każdy, kto czyni grzech, jest niewolnikiem grzechu. (Ro 6:16; Ro 6:20; 2Pe 2:19)35A niewolnik nie zostaje w domu na zawsze[6] – to syn zostaje na zawsze. (Ex 21:2; De 15:12; Ga 4:30)36Jeśli więc Syn was wyzwoli, będziecie naprawdę wolni. (Ro 6:18; Ro 6:22)37Wiem, że jesteście nasieniem Abrahama, lecz usiłujecie Mnie zabić, gdyż nie ma w was miejsca dla mojego Słowa. (Joh 5:18; Joh 7:1)38Mówię to, co Ja widziałem u Ojca – i wy też czynicie to, co słyszeliście od ojca. (Joh 5:19; Joh 5:30; Joh 12:49; Joh 14:10; Joh 14:24; 1Jo 3:10)39Odpowiedzieli Mu: Naszym ojcem jest Abraham. Jezus na to: Gdybyście byli dziećmi Abrahama, postępowalibyście[7] tak, jak Abraham. (Mt 3:9; Joh 8:41; Ro 9:7)40Teraz zaś usiłujecie Mnie zabić – człowieka, który powiedział wam prawdę usłyszaną od Boga; tego Abraham nie czynił. (Mt 12:14; Joh 7:1; Joh 17:17)41Wy postępujecie tak, jak wasz ojciec. Powiedzieli Mu więc: My nie zostaliśmy zrodzeni z nierządu; mamy jednego Ojca – Boga. (De 32:6; Isa 63:16; Isa 64:8)42Jezus powiedział im: Gdyby Bóg był waszym Ojcem, kochalibyście Mnie, gdyż Ja wyszedłem od Boga i oto jestem. Nie przyszedłem bowiem od siebie samego, ale On Mnie posłał. (Joh 7:28; Joh 13:3; Joh 16:28; Joh 17:8; 1Jo 5:1)43Dlaczego nie rozumiecie mojej mowy? Dlatego, że nie jesteście w stanie słuchać mojego Słowa. (Ro 3:11; 1Co 2:14)44Waszym ojcem jest diabeł – i chcecie zaspokajać żądze waszego ojca. On od początku był mordercą[8] i nie wytrwał w prawdzie, gdyż w nim nie ma prawdy. Gdy wypowiada kłamstwo, przemawia we własnym [języku], gdyż jest kłamcą, a nawet jego ojcem. (Ge 3:4; Ge 4:9; 2Ch 18:21; Ps 12:3; Mt 12:34; 1Jo 2:4; 1Jo 3:8; 1Jo 3:15)45Co do Mnie natomiast, ponieważ mówię prawdę, nie wierzycie Mi. (Joh 18:37)46Kto z was może dowieść Mi grzechu? Jeśli mówię prawdę, dlaczego wy Mi nie wierzycie? (2Co 5:21; Heb 4:15; 1Pe 2:22; 1Jo 3:5)47Kto jest z Boga, słucha słów Bożych; wy dlatego nie słuchacie, że nie jesteście z Boga. (1Jo 4:6)48Żydzi odpowiedzieli Mu: Czy my nie mamy racji, że jesteś Samarytaninem i masz demona?[9] (Mt 10:5; Mr 3:22; Lu 10:33; Joh 4:9; Joh 7:20; Joh 10:20; Ac 8:14)49Jezus na to: Ja nie mam demona, ale czczę mojego Ojca, a wy mnie znieważacie. (Joh 5:23)50Ja jednak nie szukam własnej chwały. Jest Ten, który jej szuka – i sądzi. (Joh 7:18)51Ręczę i zapewniam was, jeśli ktoś zachowa moje Słowo, śmierci nie ujrzy na wieki. (Joh 5:24; Joh 6:40; Joh 11:25; Joh 14:23)52Wówczas Żydzi powiedzieli Mu: Teraz jesteśmy pewni, że masz demona. Abraham umarł i prorocy, a Ty mówisz: Jeśli ktoś zachowa moje Słowo, nie zazna śmierci na wieki. (Joh 7:20; Joh 10:20)53Czy Ty jesteś większy od naszego ojca, Abrahama, który umarł? Także prorocy umarli. Kogo z siebie czynisz?54Jezus odpowiedział: Jeśli Ja sam siebie otaczam chwałą, moja chwała jest niczym. To mój Ojciec otacza Mnie chwałą, [Ten], o którym mówicie: Jest naszym Bogiem. (Isa 63:16; Joh 7:18; Joh 13:32; Joh 17:1; Joh 17:5)55Nie poznaliście Go też, Ja natomiast Go znam; a gdybym powiedział, że Go nie znam, byłbym podobnym do was kłamcą – ale znam Go i zachowuję Jego Słowo. (Mt 11:27; Joh 7:28; Joh 7:29; Joh 15:10)56Abraham, wasz ojciec, był szczęśliwy, że zobaczy mój dzień; zobaczył też – i ucieszył się. (Ge 18:18)57Żydzi więc powiedzieli do Niego: Nie masz jeszcze pięćdziesięciu lat, a widziałeś Abrahama?58Wówczas Jezus odpowiedział: Ręczę i zapewniam was, zanim powstał Abraham, Ja jestem. (Ex 3:14; Joh 17:5; Joh 17:24; Col 1:17)59Wtedy podnieśli kamienie, aby rzucić w Niego, Jezus jednak ukrył się i wyszedł ze świątyni. (Joh 10:31; Joh 11:8)