1Nie masz zatem wymówki, ty, który osądzasz bliźniego. Potępiając jego, potępiasz przy tym siebie. Sam bowiem, jako sędzia, postępujesz podobnie.2A wiemy, że wyrok Boży na winnych takich czynów jest jak najbardziej słuszny.3Czy więc liczysz na to — ty, który potępiasz innych, a sam postępujesz tak samo — że unikniesz kary?4A może lekceważysz ogrom Bożej dobroci, powściągliwości i cierpliwości, nieświadom, że Jego dobroć zachęca cię[1] do opamiętania?5Bo przecież stosownie do swego uporu i nieskruszonego serca ściągasz na siebie coraz większy gniew. Dosięgnie cię on w dniu gniewu i objawienia się sprawiedliwego sądu Boga,6który odpłaci każdemu stosownie do jego czynów.7Ci, którzy przez wytrwałość w dobrym czynie dążą do chwały, czci i nieśmiertelności, otrzymają życie wieczne.8Tych natomiast, którzy w imię własnego zysku odmawiają posłuszeństwa prawdzie, a oddają się niesprawiedliwości, czeka gniew i wzburzenie.9Ucisk i udręka dotknie duszy każdego człowieka popełniającego zło, najpierw Żyda, potem Greka.10Natomiast chwała, cześć i pokój czeka każdą osobę czyniącą dobro, najpierw Żyda, potem również Greka.11Gdyż Bóg wszystkich ludzi traktuje jednakowo.12Ci więc, którzy zgrzeszyli nie mając Prawa, poginą bez niego. Ci natomiast, którzy zgrzeszyli w ramach Prawa, będą przez nie osądzeni.13(Gdyż nie ci, którzy słuchają Prawa, są sprawiedliwi u Boga, lecz ci, którzy je stosują, mogą liczyć na usprawiedliwienie.14Bo gdy poganie, nie mający Prawa, z natury czynią to, co Prawo nakazuje, to sami — choć Prawa nie mają — stanowią je dla siebie.15Dowodzą też, że czyn zgodny z Prawem pochodzi z tego, co mają wypisane w swych sercach. Poświadcza to ich sumienie oraz myśli, które wzajemnie się oskarżają lub biorą w obronę).16[Ten sąd] dokona się w dniu, gdy, zgodnie z głoszoną przeze mnie dobrą nowiną, Bóg przez Chrystusa Jezusa osądzi ukryte sprawy ludzkie.17Jeśli natomiast ty określasz się Żydem, polegasz na Prawie, szczycisz się Bogiem;18jeśli umiesz rozpoznać Jego wolę i pouczony przez Prawo wskazać to, co słuszne;19jeśli masz przekonanie, że jesteś przewodnikiem niewidzących, światłem pogrążonych w mroku,20wychowawcą niemądrych, nauczycielem ludzi nieświadomych rzeczy, człowiekiem znajdującym w Prawie wyraz poznania i prawdy —21jeśli więc ty pouczasz drugiego, dlaczego sam nie czerpiesz z tej wiedzy? Dlaczego głosisz, by nie kraść, a kradniesz?22Mówisz, by nie cudzołożyć, a cudzołożysz? Brzydzisz się bożkami, a bezcześcisz[2] świątynie?23Szczycisz się Prawem, a przez przekraczanie Prawa znieważasz Boga?24Gdyż to z waszego powodu — jak czytamy — imię Boga obraża się wśród pogan.25Obrzezanie bowiem ma znaczenie, ale jeżeli przestrzegasz Prawa. Jeśli natomiast łamiesz Prawo, twoje obrzezanie jest równoznaczne z jego brakiem.26Jeśli z kolei nieobrzezani strzegą słusznych wymogów Prawa, to czy przy swym braku obrzezania nie zostaną potraktowani jako ci, którzy zostali mu poddani?27Dlatego ten, kto po urodzeniu nie został obrzezany, a jednak przestrzega Prawa, osądzi ciebie, który pomimo znajomości litery Prawa oraz obrzezania, jesteś przestępcą Prawa.28Żydem jest się właściwie nie przez to, co widać na zewnątrz. Również nie w tym, co widoczne na ciele, zamyka się sens obrzezania.29Żydem jest się wewnątrz, obrzezanie serca jest sprawą ducha, nie litery. Taki właśnie człowiek zyska pochwałę — nie u ludzi, lecz u Boga.
Rzymian 2
Pismo Święte Starego i Nowego Przymierza (dosłowny)
1Dlatego jesteś bez wymówki, człowieku – każdy, który osądzasz. Bo w czym osądzasz drugiego, samego siebie potępiasz, dlatego że ty, osądzający, robisz to samo.[1] (Mt 7,2; Łk 6,37; Jan 8,7; Rz 1,18; 1 Kor 4,5)2Wiemy zaś, że wyrok Boży na tych, którzy to robią, jest słuszny.3Czy liczysz na to, człowieku osądzający tych, którzy to robią, sam to robiąc, że ty unikniesz Bożego wyroku?4Albo czy lekceważysz bogactwo Jego dobroci, powściągliwości i cierpliwości, nieświadomy, że dobroć Boga prowadzi cię do opamiętania? (2 P 3,9; 2 P 3,15)5Bo stosownie do swojej hardości i nieskruszonego serca ciułasz sobie gniew na dzień gniewu i objawienia się sprawiedliwego sądu Boga.6On odpłaci każdemu według jego czynów:[2] (Job 34,11; Ps 28,4; Ps 62,13; Przyp 24,12; Jer 17,10; Jer 32,19; Ez 7,27; Mt 16,27; 2 Kor 5,10; 2 Tm 4,14; Ap 22,12)7tym, którzy przez wytrwałość w dobrym czynie szukają chwały, czci i nieśmiertelności, [da] życie wieczne;8a tym, którzy dla własnej ambicji nieposłuszni są prawdzie, a oddani niesprawiedliwości, [odpłaci] gniewem i wzburzeniem. (2 Tes 1,8)9Ucisk i udręka każdej duszy człowieka popełniającego zło, najpierw Żyda, potem i Greka; (Rz 1,16; Rz 3,9)10chwała zaś, cześć i pokój każdemu czyniącemu dobro, najpierw Żydowi, potem i Grekowi.11Bo u Boga nie ma stronniczości.[3] (Pwt 10,17; 2 Krn 19,7; Job 34,19; Dz 10,34; Ga 2,6; Ef 6,9; Kol 3,25; 1 P 1,17)12Wszyscy bowiem, którzy bez Prawa zgrzeszyli, bez Prawa też poginą;[4] wszyscy zaś, którzy w Prawie zgrzeszyli, przez Prawo będą sądzeni.13Bo nie słuchacze Prawa są sprawiedliwi u Boga, ale wykonawcy Prawa zostaną usprawiedliwieni.[5] (Mt 7,21; Rz 3,20; Rz 3,24; Jk 1,22; Jk 1,25; 1 J 3,7)14Bo gdy narody, nie mając Prawa, z natury czynią to, co [wynika z] Prawa, sami – nie mając Prawa – są dla siebie Prawem. (Dz 10,35)15Dowodzą oni, że czyn [wynikający z] Prawa zapisany jest w ich sercach, gdy poświadcza im to sumienie[6] oraz myśli, oskarżające się między sobą lub biorące w obronę – (1 Kor 10,25; 1 Tm 4,2; Hbr 10,2; 1 P 2,19)16[ten sąd dokona się] w dniu, gdy według mojej ewangelii Bóg przez Chrystusa Jezusa osądzi skrytości ludzi. (2 Tm 2,8)17Jeśli zaś ty określasz się Żydem, polegasz na Prawie, szczycisz się Bogiem (Jk 2,19)18i rozpoznajesz [Jego] wolę, i pouczony przez Prawo umiesz rozróżniać,[7] (Flp 1,10)19przekonany o sobie, że jesteś przewodnikiem niewidomych, światłem pogrążonych w mroku, (Mt 15,14; Łk 6,39; Łk 18,9)20wychowawcą niemądrych, nauczycielem niemowląt, mającym w Prawie wyraz poznania i prawdy – (2 Tm 3,15)21[ty] więc, który pouczasz drugiego, siebie samego nie uczysz? [Ty], który głosisz, by nie kraść, kradniesz? (Ps 50,16; Mt 23,3)22Który mówisz, by nie cudzołożyć, cudzołożysz? Który brzydzisz się bożkami, dopuszczasz się świętokradztwa?[8] (Pwt 7,25)23Który szczycisz się Prawem, przez przekraczanie Prawa znieważasz Boga?24Gdyż to z waszego powodu – jak napisano – wśród pogan bluźni się imieniu Boga.[9] (Iz 52,5; Ez 36,20; Ez 36,23)25Obrzezanie wprawdzie niesie korzyść, ale jeśli przestrzegasz Prawa; jeśli zaś jesteś przestępcą Prawa, twoje obrzezanie jest[10] nieobrzezaniem. (Jer 4,4; Jer 9,25)26Jeśli więc nieobrzezani[11] strzegą słusznych rozstrzygnięć Prawa, to czy ich nieobrzezanie nie zostanie im zaliczone jako obrzezanie? (Ga 5,6)27Ten też, z natury[12] nieobrzezany, lecz wypełniający Prawo, będzie sądził ciebie,[13] który – mimo [znajomości] litery i obrzezania – jesteś przestępcą Prawa.28Żydem bowiem jest się nie przez to, co widać, i nie w tym, co widać na ciele, [wyraża się] obrzezanie, (Jan 7,24; Jan 8,15; Jan 8,39; Rz 9,6)29lecz Żydem jest się przez to, co ukryte, i obrzezanie serca [dzieje się] w duchu, nie według litery – taki ma pochwałę nie od ludzi, lecz od Boga. (Pwt 10,16; Pwt 30,6; Jer 4,4; 1 Kor 4,5; Flp 3,3; Kol 2,11)