1Mądry syn? [Trwa przy] pouczeniach[1] ojca.[2] A szyderca?[3] Nie posłuchał[4] upomnienia! (Ps 1:1; Joh 4:34; Joh 5:19)2Z owocu swoich ust[5] człowiek spożywa dobro, a [w] duszy[6] zdradliwych – gwałt. (Pr 12:14; Pr 13:3; Pr 18:20; Mt 12:34; Lu 6:45)3Kto strzeże swoich ust, pilnuje swojej duszy,[7] kto rozwiera swe wargi,[8] temu biada![9] (Pr 5:15; Pr 10:10; Pr 10:19; Pr 17:28; Pr 21:23; Ec 10:12; Jas 3:1)4Leniwy? Jego dusza[10] [wiele] sobie życzy, lecz nic nie posiada. A dusza[11] pracowitych? [Ta] będzie nasycona.[12]5Sprawiedliwy nienawidzi fałszu mowy,[13] lecz bezbożny roznosi smród[14] i przynosi wstyd.6Sprawiedliwość strzeże postępującego nienagannie, lecz niegodziwość rujnuje grzesznika.[15]7Jeden udaje bogatego, choć nic nie ma, inny udaje biednego, choć ma wiele bogactw.8Bogactwo bywa okupem za życie człowieka. A ubogi? [Ten jeszcze] nie usłyszał pogróżki.[16]9Światło sprawiedliwych radosne,[17] lecz lampa bezbożnych gaśnie.[18]10Pycha powoduje tylko[19] spór, lecz u tych, którzy korzystają z rady, jest mądrość. (Pr 19:20)11Bogactwo z marności[20] maleje; lecz kto je gromadzi ręką, temu się powiększa.[21] (Pr 20:21; Pr 28:20)12Przewlekłe oczekiwanie dotyka serce chorobą, pragnienie[22] spełnione jest drzewem życia.13Kto gardzi Słowem,[23] od tego biorą rękojmię,[24] lecz kto szanuje przykazanie, temu to wynagrodzą.[25]14Nauka mędrca jest źródłem życia[26] – dla uniknięcia sideł śmierci.[27]15Zdrowy rozsądek[28] zapewnia przychylność, a droga zdradliwych – ciągłą dolegliwość.[29] (Job 30:12; Job 33:19; Pr 3:4)16Roztropny robi wszystko [kierując się] poznaniem, a głupiec – rozpowszechnia głupotę.[30]17Bezbożny poseł wpada[31] w nieszczęście, ale wierny posłaniec jest lekarstwem. (Pr 10:26; Pr 25:13; Pr 26:6)18Ubóstwo i hańba porzucającemu karność, lecz kto zważa na karcenie,[32] będzie szanowany. (Pr 10:17; Pr 15:5; Pr 15:32)19Pragnienie spełnione jest słodyczą dla duszy, lecz odwracanie się od zła jest ohydą dla głupców.[33] (Pr 13:12; Pr 29:27)20Kto przestaje z mędrcami, mądrzeje, lecz kto się brata z głupcami – niszczeje.[34]21Grzeszników ściga nieszczęście, sprawiedliwych – nagradza dobro.[35]22Człowiek dobry przekazuje dziedzictwo synom synów, lecz majątek grzeszącego zachowany jest dla sprawiedliwego.23Obsiany ugór biednych to obfitość żywności, ale i ją rozbiorą, gdy zabraknie prawa.[36]24Kto żałuje rózgi, nienawidzi swego syna,[37] ale kto go kocha, zwraca się ku karności. (Pr 4:3; Pr 4:10; Pr 19:18; Pr 23:13; Eph 6:4; Heb 12:5)25Sprawiedliwy je, aż nasyci swoją duszę,[38] ale brzuch bezbożnych odczuwa niedostatek.[39]