1W tym właśnie czasie — oświadcza PAN — będę Bogiem wszystkich plemion Izraela, a one będą moim ludem.2Tak mówi PAN: Znalazł przychylność[1] na pustyni Izrael, naród tych, którzy uszli przed mieczem, gdy zmierzał tam, gdzie miał mu być dany odpoczynek.3PAN ukazał mu się z oddali, mówiąc: Pokochałem cię wieczną miłością, dlatego tak długo okazywałem ci łaskę.[2]4Jeszcze cię odbuduję! Będziesz odbudowana, panno izraelska! Jeszcze przystroisz się w swoje bębenki i ruszysz w korowodzie ludzi pełnych radości!5Jeszcze będziecie sadzić winnice na wzgórzach Samarii! Winogrodnicy je zasadzą i będą z nich korzystać!6Nadchodzi bowiem dzień, gdy strażnicy wezwą z gór Efraima: Wstańcie! Idźmy na Syjon, do PANA, naszego Boga!7Gdyż tak mówi PAN: Zaśpiewajcie Jakubowi radośnie! Wykrzykujcie głowie narodów! Głoście, wysławiajcie i proście: Wybaw, PANIE, swój lud, resztę Izraela!8Oto Ja sprowadzę ich z ziem na północy, zgromadzę ich z krańców świata. Wśród nich będą ślepi i chromi, brzemienne i mające rodzić — powrócą oni wielką gromadą!9Przyjdą z płaczem, przybędą w błaganiach, a Ja ich poprowadzę do strumieni wody drogą prostą — nie potkną się na niej, gdyż jestem ojcem Izraela, a Efraim jest mym pierworodnym.10Słuchajcie słowa PANA, narody! Głoście na dalekich wyspach, że Ten, który rozproszył Izraela, znowu go gromadzi. I strzec go będzie jak pasterz swej trzody.11Gdyż PAN wykupił Jakuba z ręki tych, którzy przewyższali go siłą!12Przyjdą oni i zaśpiewają na szczycie Syjonu, rozpromienią się na widok dobrych darów PANA, na widok zboża, moszczu i oliwy, młodych owiec i młodego bydła. Będą oni jak ogród nawodniony, nikt już więcej nie omdleje z wyczerpania.13Promienieć będą wówczas panny w tańcu, także młodzi razem ze starszymi! Zamienię ich żałobę w radość, rozweselę ich i pocieszę po smutku.14Kapłanom przywrócę radość służby,[3] a mój lud nasyci się mym dobrem — oświadcza PAN.15Tak mówi PAN: Słuchaj! Z Ramy dochodzi narzekanie! Gorzki płacz! To Rachela opłakuje swoje dzieci. Nie daje się pocieszyć po ich stracie, bo swoich dzieci już nie ma!16Lecz tak mówi do niej PAN: Powstrzymaj swój głos od płaczu, twoje oczy niech już nie ronią łez. Twoja rozpacz wkrótce się zakończy — oświadcza PAN — twoje dzieci powrócą z wrogich ziem.17Tak, jest nadzieja na twą przyszłość[4] — oświadcza PAN — dzieci znów wrócą w twoje granice!18Dotarł do Mnie żal Efraima: Karciłeś mnie i przyjąłem Twe karcenie, niczym cielę wcześniej rozbrykane. Pomóż mi zawrócić, a zawrócę, bo Ty, PANIE, jesteś moim Bogiem!19Odwróciłem się, ale żałowałem, po Twej korekcie uderzyłem się w pierś. Wstydzę się i kajam przed Tobą, ciąży na mnie hańba młodych lat.20Czy Efraim nie jest moim drogim synem? Czy nie jest on moim rozkosznym dzieckiem? Przecież kiedy tylko o nim mówię, ożywa on na nowo w mych wspomnieniach! Dlatego przepełnia Mnie współczucie dla niego, budzi we Mnie wielką litość — oświadcza PAN.21Postaw sobie znaki przy drodze, poustawiaj sobie drogowskazy, zwróć swe serce na sprawdzone szlaki — na drogę, którą już chodziłaś! Wyrusz z powrotem, panno izraelska! Przybądź do swych dawnych miast!22Jak długo chcesz się błąkać, zbuntowana córko? PAN stwarza na ziemi rzecz zupełnie nową: Oto kobieta obejmuje mężczyznę![5]23Tak mówi PAN Zastępów, Bóg Izraela: Gdy przywrócę ziemi judzkiej i jej miastom powodzenie, jeszcze będą padać takie słowa: Niech ci błogosławi PAN, święta góro, siedzibo sprawiedliwości!24Juda zamieszka jeszcze w tej ziemi, zasiedli on wszystkie jej miasta, ściągną rolnicy i pasterze ze stadami,25gdyż odświeżę wszystkich zmęczonych i pokrzepię wszystkich słabnących.26W tej chwili obudziłem się i uświadomiłem sobie, że miałem słodki sen.27Oto idą dni — oświadcza PAN — kiedy znów zapełnię Izrael oraz Judę ludźmi i dobytkiem.28I jak niegdyś dopilnowywałem, by ich wykorzeniać, wyrywać, burzyć, niszczyć i sprowadzać na nich nieszczęście, tak teraz dopilnuję, by ich budować i sadzić — oświadcza PAN.29W tych dniach nie będą już mówili: Ojcowie jedli cierpkie grona, a synom ścierpły za to zęby.30Każdy poniesie śmierć za własną winę. Zęby ścierpną temu, kto spożyje cierpkie grona!
Zapowiedź nowego przymierza
31Oto idą dni — oświadcza PAN — gdy zawrę z domem Izraela i z domem Judy nowe przymierze.32Nie takie przymierze, jakie zawarłem z ich ojcami w dniu, gdy ich ująłem za rękę, aby ich wyprowadzić z Egiptu. Tamto przymierze ze Mną oni zerwali, chociaż Ja byłem ich panem[6] — oświadcza PAN.33Teraz jednak zawrę z domem Izraela takie przymierze — oświadcza PAN: Moje Prawo włożę w ich wnętrza i wypiszę je na ich sercach. Ja będę ich Bogiem, a oni będą moim ludem.34I już nie będą nawzajem pouczać się i zachęcać: Poznajcie PANA! Wszyscy oni bowiem znać Mnie będą, od najmniejszego do największego — oświadcza PAN — ponieważ odpuszczę ich winę, a ich grzechu już nie wspomnę.35Tak mówi PAN, Dawca słońca, by było światłem za dnia, Pan księżyca i gwiazd, aby świeciły nocą, Poruszyciel morza wraz z szumem jego fal, Ten, którego imię brzmi PAN Zastępów:36Jeśliby te prawa mogły przestać działać — oświadcza PAN — to i potomstwo Izraela mogłoby już na zawsze przestać być moim narodem.37Tak mówi PAN: Gdyby się dało zmierzyć niebiosa w górze, a na dole zbadać fundamenty ziemi, to dałoby się również pomyśleć, że Ja mógłbym odrzucić całe potomstwo Izraela za to wszystko, co uczynili — oświadcza PAN.
Zapowiedź odbudowy Jerozolimy
38Oto idą dni — oświadcza PAN — że to miasto będzie odbudowane dla PANA. Jego granice ciągnąć się będą od Wieży Chananela do Bramy Narożnej.39Następnie sznur mierniczy pobiegnie na wprost, ku wzgórzu Gareb, i skręci ku Goa.40Cała Dolina Zwłok i Popiołu,[7] wszystkie zbocza w kierunku potoku Cedron aż do rogu Bramy Końskiej na wschodzie, będą świętością dla PANA. Miasto to nie zostanie już wykorzenione ani zburzone — na wieki.
Jeremiasza 31
Pismo Święte Starego i Nowego Przymierza (dosłowny)
1W tym czasie – oświadczenie JHWH – będę Bogiem wszystkich plemion Izraela, a one będą moim ludem. (Wj 19,5; Iz 11,11; Jer 11,4; Jer 23,5; Jer 24,7; Jer 30,3; Jer 30,22; Jer 30,24; Jer 31,33; Jer 32,38; Jer 33,7; Ez 37,15; Oz 2,22; Hbr 8,10)2Tak mówi JHWH: Znalazł przychylność[1] na pustyni naród uciekinierów przed mieczem,[2] gdy szedł tam, gdzie miał mu być dany odpoczynek – Izrael. (Wj 33,14; Pwt 3,20; Joz 1,13; Joz 1,15; Joz 22,4; Iz 63,14)3Z dala ukazał mi[3] się JHWH, a[4] miłością wieczną pokochałem cię, dlatego tak długo okazywałem ci łaskę.[5] (Pwt 7,6; Oz 2,16; Oz 11,1)4Jeszcze cię odbuduję i będziesz odbudowana, dziewico Izraela! Jeszcze ozdobisz się w swe bębenki i wyjdziesz w korowodzie roześmianych.[6] (Wj 15,20; Sdz 11,34; 1 Sm 18,6)5Jeszcze będziecie sadzić winnice na górach Samarii – ogrodnicy [je] posadzą i będą z nich korzystać! (Kpł 19,23)6Bo idzie dzień, gdy zakrzykną strażnicy na górze Efraima: Wstańcie i wstąpmy na Syjon, do JHWH, Boga naszego! (1 Krl 12,26; Iz 2,3; Jer 6,17; Ez 33,2; Ez 33,6)7Gdyż tak mówi JHWH: Zaśpiewajcie Jakubowi z radością! Wykrzykujcie głowie narodów! Zwiastujcie, wysławiajcie i mówcie: Wybaw, JHWH, swój lud,[7] resztę Izraela! (Iz 11,11; Jer 8,3; Oz 3,5)8Oto Ja sprowadzę ich z ziemi północnej i zgromadzę ich z krańców ziemi. Wśród nich będą ślepi i chromi, brzemienna razem z rodzącą – wielką gromadą powrócą one[8] – (Pwt 30,4; 2 Krl 17,18)9przyjdą z płaczem i w błaganiach; poprowadzę ich, powiodę do strumieni wód drogą prostą, nie potkną się na niej, gdyż stałem się ojcem Izraela, a Efraim jest moim pierworodnym. (Wj 4,22; Pwt 32,6; Iz 35,3; Iz 40,3; Iz 40,11; Iz 41,17; Iz 42,14; Iz 43,16; Iz 49,9; Jer 16,14; Jer 23,7; Oz 11,1)10Słuchajcie słowa JHWH, narody! I głoście na dalekich wyspach! I mówcie: Ten, który rozproszył Izraela, gromadzi go i strzec go będzie jak pasterz swojej trzody. (Iz 40,11)11Gdyż JHWH wykupił Jakuba i odkupił go z ręki mocniejszego niż on! (Wj 6,6; Wj 13,13; Wj 13,15; Kpł 25,48; Kpł 25,49; Pwt 9,26; Pwt 13,5; Pwt 15,15; Iz 35,10; Iz 43,1; Iz 44,22; Iz 49,24; Oz 13,14; Mi 6,4)12I przyjdą, i zaśpiewają na szczycie Syjonu, i zajaśnieją [na widok] dobrych darów JHWH,[9] [na widok] zboża i moszczu, i oliwy, młodych z owiec i bydła – i będzie ich dusza jak ogród nawodniony, i nie będzie już więcej omdlewania. (Iz 35,10; Iz 51,10; Iz 58,11)13Wtedy rozraduje się dziewica w tańcu, także młodzi razem[10] ze starszymi! I zamienię ich żałobę na wesele, pocieszę ich i rozweselę ich po ich smutku. (Iz 40,1)14I przesycę duszę kapłanów tłuszczem,[11] a mój lud nasyci się mym dobrem – oświadczenie JHWH. (Kpł 1,16; Kpł 4,2; Kpł 7,23; Kpł 7,31; Job 36,16)15Tak mówi JHWH: Słuchaj! W Ramie[12] słychać narzekanie, gorzki płacz: Rachel opłakuje swoich synów, nie daje się pocieszyć po swych synach, bo ich nie ma! (Rdz 29,22; Rdz 29,30; Rdz 35,18; 1 Sm 10,2; Jer 40,1; Mt 2,18)16Tak mówi JHWH: Powstrzymaj swój głos od płaczu, a swoje oczy od łez, bo jest zapłata za twój trud – oświadczenie JHWH – i wrócą z ziemi wroga.17I jest nadzieja na twą przyszłość[13] – oświadczenie JHWH – i wrócą synowie w twe granice. (Ps 37,38; Ps 109,13)18Dobrze słuchałem żalu Efraima: Karciłeś mnie i byłem karcony,[14] jak cielę nieprzyuczone. Zawróć mnie, a zawrócę, bo Ty jesteś JHWH, moim Bogiem! (Kpł 26,14; Pwt 30,1; Ps 56,14; Ps 67,2; Ps 119,25; Jer 2,20; Jer 5,5; Lm 5,21; Ez 37,23; Oz 4,16; Oz 10,11; So 3,9; Dz 3,26)19Bo gdy się odwróciłem, żałowałem, a gdy zostałem pouczony,[15] uderzyłem się w pierś,[16] wstydzę się i kajam się, bo niosę hańbę mej młodości. (Sdz 8,16; Job 20,20; Przyp 10,9; Jer 2,2; Jer 3,24; Ez 21,17)20Czy Efraim jest mi drogim synem? Czy jest rozkosznym dzieckiem, że ilekroć o nim mówię, wciąż żywo go wspominam?[17] Dlatego współczuje mu moje wnętrze, wielce się nad nim lituje – oświadczenie JHWH.21Postaw sobie przydrożne znaki, ustaw sobie drogowskazy, zwróć swoje serce na bity trakt, na drogę, którą chodziłaś! Zawróć, dziewico izraelska, wróć do tych swoich miast!22Jak długo będziesz się błąkać, córko odstępcza? Bo JHWH stwarza[18] nową rzecz na ziemi: Kobieta obejmuje[19] mężczyznę! (Rdz 1,1; Rdz 1,27; Rdz 2,3; Rdz 5,1; Lb 16,30; Iz 43,19; Iz 48,7; Iz 65,17; Jer 30,6)23Tak mówi JHWH Zastępów, Bóg Izraela: Jeszcze będą mówić to słowo w ziemi judzkiej i w jej miastach, gdy odmienię ich los: Niech ci błogosławi JHWH, niwo sprawiedliwości, święta góro![20] (Za 8,3)24I zamieszkają w niej Juda i wszystkie jego miasta razem, rolnicy i ciągnący ze stadem,[21]25gdyż napoję duszę umęczoną i napełnię każdą duszę słabnącą.26Przy tym obudziłem się i zauważyłem, że miałem słodki sen. (Dn 10,9)27Oto idą dni – oświadczenie JHWH – w których obsieję dom Izraela i dom Judy nasieniem ludzkim i nasieniem zwierzęcym. (Jer 30,1; Jer 31,31; Ez 36,10; Oz 2,22; Oz 2,25)28I stanie się tak, że jak pilnowałem ich, by wykorzeniać i wyrywać, burzyć i niszczyć, i sprowadzać nieszczęście, tak będę ich pilnował, aby budować i sadzić – oświadczenie JHWH.29W tych dniach nie będą już mówili: Ojcowie jedli cierpkie grona, a zęby synów ścierpły. (Jer 9,11; Jer 11,1; Jer 32,18; Lm 5,7; Ez 18,2; Ez 18,25; Ez 18,29; Rz 3,5; Ap 22,12)30Ponieważ każdy umrze za swoją winę. Ktokolwiek spożyje cierpkie grona, tego zęby ścierpną!
Zapowiedź nowego przymierza
31Oto idą dni – oświadczenie JHWH – że zawrę z domem Izraela i z domem Judy nowe przymierze. (Jer 32,40; Mt 26,28; Łk 22,20; Rz 11,26; 1 Kor 11,25; 2 Kor 3,6; Ga 3,9; Ga 3,14; Ga 3,26; Hbr 8,8; Hbr 10,15)32Nie takie przymierze, jakie zawarłem z ich ojcami w dniu, gdy ich ująłem za rękę, aby ich wyprowadzić z ziemi egipskiej, które to przymierze ze Mną oni zerwali, chociaż Ja wśród nich panowałem[22] – oświadczenie JHWH. (Wj 19,1; Pwt 31,9; Hbr 8,9)33Lecz takie będzie przymierze, które zawrę z domem Izraela po tych dniach – oświadczenie JHWH: Moje Prawo włożę w ich wnętrza i wypiszę je na ich sercu. I będę ich Bogiem, a oni będą moim ludem. (Wj 34,1; Pwt 31,9; Jer 24,7; Jer 32,38; Ez 11,18; Ez 36,26; Rz 11,27)34I już nie będą pouczać, każdy swego bliźniego i każdy swego brata, mówiąc: Poznajcie JHWH! Gdyż wszyscy oni znać Mnie będą, od najmniejszego do największego z nich – oświadczenie JHWH – ponieważ odpuszczę ich winę, a ich grzechu już nie wspomnę. (Jer 33,8; Jer 50,20; Mt 5,8; Jan 16,13; 1 J 2,27)35Tak mówi JHWH, dawca słońca na światło za dnia, zarządca księżyca i gwiazd, by były światłem nocą, poruszyciel morza, tak że szumią jego fale, JHWH Zastępów Jego imię: (Jer 51,15)36Jeśli te prawa ustałyby przede Mną – oświadczenie JHWH – to i potomstwo Izraela przestałoby być narodem przede Mną po wszystkie dni. (Jer 33,25)37Tak mówi JHWH: Jeśli mogłyby być zmierzone niebiosa w górze i zbadane fundamenty ziemi w dole, to i Ja odrzuciłbym całe nasienie Izraela za wszystko, co uczynili – oświadczenie JHWH.
Zapowiedź odbudowy Jerozolimy
38Oto idą dni – oświadczenie JHWH – że [to] miasto będzie odbudowane dla JHWH, od Wieży Chananela[23] do Bramy Narożnej.[24] (2 Krl 14,13; 2 Krn 25,23; Neh 3,1; Za 14,10)39A dalej rozciągną sznur mierniczy na wprost, ku wzgórzu Gareb,[25] a potem skierują ku Goa.[26] (Joz 15,8)40I cała Dolina Zwłok i Popiołu,[27] i wszystkie zbocza w kierunku potoku Kidron aż do rogu Bramy Końskiej na wschodzie będą świętością dla JHWH. [Miasto to] nie będzie już wykorzenione ani zburzone – na wieki. (Neh 3,28; Iz 4,2; Iz 25,6; Iz 65,17; Jer 7,31; Jer 31,27; Za 14,20)