از Biblica1نيكنامی برتر از ثروت هنگفت است و محبوبيت گرانبهاتر از طلا و نقره.2دارا و ندار يک وجه مشترک دارند: هر دو آنها را خداوند آفريده است.3شخص زيرک خطر را پيشبينی میكند و از آن اجتناب مینمايد ولی آدم جاهل به سوی آن میرود و خود را گرفتار میسازد.4ثمرهٔ تواضع و خداترسی، ثروت و احترام و عمر طولانی است.5راه اشخاص بدكار از خارها و دامها پوشيده است، پس اگر جان خود را دوست داری از رفتن به راه آنها خودداری كن.6بچه را در راهی كه بايد برود تربيت كن و او تا آخر عمر از آن منحرف نخواهد شد.7فقير اسير ثروتمند است و قرض گيرنده غلام قرض دهنده.8هر كه ظلم بكارد مصيبت درو خواهد كرد و قدرتش در هم خواهد شكست.9شخص سخاوتمندی كه غذای خود را با فقرا تقسيم میكند، بركت خواهد يافت.10مسخره كننده را بيرون بينداز تا نزاع و مجادله و فحاشی خاتمه يابد.11اگر كسی پاكی قلب را دوست بدارد و سخنانش دلنشين باشد، حتی پادشاه نيز دوست او خواهد شد.12خداوند آدمهای درستكار را محفوظ نگه میدارد، اما نقشههای بدكاران را باطل میكند.13آدم تنبل در خانه میماند و میگويد: «اگر بيرون بروم شير مرا میخورد.»14سخنان زن بدكار مانند يک دام خطرناک است و هر كه مورد غضب خداوند باشد در آن میافتد.15حماقت در وجود بچه نهفته است، ولی تنبيه آن را از او بيرون میكند.16آنكه به خاطر نفع خودش به فقرا ظلم كند و به ثروتمندان هديه دهد، عاقبت گرفتار فقر خواهد شد.
گفتار حكيمانه
17به اين سخنان مردان حكيم كه به تو ياد میدهم گوش فرا ده و با تمام وجود از آنها پيروی كن؛18زيرا حفظ كردن آنها در دل و قرار دادن آنها بر زبان، كار پسنديدهای است.19اين سخنان را امروز به تو تعليم میدهم تا اعتماد تو بر خداوند باشد.20اين كلمات گزيده را كه مملو از حكمت و اندرز است، برای تو نوشتهام21تا حقيقت را آنچنان كه هست به تو ياد دهم و تو نيز آن را به كسانی كه از تو سؤال میكنند، بياموزی.22اشخاص فقير را كه حامی ندارند، استثمار نكن و حق بيچارگان را در دادگاه پايمال ننما؛23زيرا خداوند به داد ايشان خواهد رسيد و كسانی را كه به ايشان ظلم كردهاند به سزای اعمالشان خواهد رسانيد.24با اشخاص تندخو كه زود عصبانی میشوند معاشرت نكن،25مبادا مثل آنها شوی و زندگی خود را تباه كنی.26ضامن ديگری نشو و تعهد نكن كه او قرض خود را پس خواهد داد،27زيرا اگر مجبور به پرداخت قرض او شوی و نتوانی آن را بپردازی، رختخوابت را از زيرت بيرون میكشد.28سرحد ملک خود را كه اجدادت از قديم آن را تعيين كردهاند، به نفع خود تغيير نده.29اگر كسی در كار خود ماهر باشد، بدان كه جزو افراد گمنام نخواهد بود، بلكه به دربار پادشاهان راه خواهد يافت.
امثال 22
Новый Русский Перевод
از Biblica1Доброе имя великих богатств желаннее; добрая слава лучше серебра и золота.2Богач и нищий вот чем сродни: их обоих создал Господь.3Разумный увидит опасность – и скроется, а простаки пойдут дальше – и пострадают.4Награда за смирение и страх перед Господом – богатство, и слава, и жизнь.5На пути коварных – колючки да западни: дорожащий жизнью к ним и не подойдет.6Наставь ребенка на верный путь[1], он и в старости не собьется с него.7Богатые властвуют над бедными, и должник заимодавцу раб.8Сеющий беззаконие пожнет беду, и не станет жезла его гнева.9Человек щедрый[2] будет благословен, так как пищей делится с бедным. (امثال 23:6)10Прогони глумливого – уйдет и вражда, и утихнут раздоры и ругань.11Кто любит чистоту сердца, чья речь любезна, тому царь будет другом.12Очи Господа охраняют знание, а слова вероломного Он опровергает.13Лентяй говорит: «На улице лев! Смерть мне, ежели выйду!»14Уста чужой жены[3] – глубокая яма, прогневавший Господа туда упадет.15Глупость привязана к сердцу ребенка, но прогонит ее исправляющая розга.16Притесняющий бедных, чтобы обогатиться, и дающий богатым подарки обнищают.17Приклони ухо свое и слова мудрецов послушай, сердце к учению моему обрати;18если ты сохранишь их в себе, если все они будут у тебя на устах, то это будет приятно.19Чтобы ты мог надеяться на Господа, я сегодня учу им тебя, да, тебя.20Разве я не написал для тебя тридцать изречений[4] увещевания и знания,21чтобы ты научился верным словам истины и смог принести верный ответ посылавшим тебя?22Не обирай бедных лишь потому, что они бедны; не притесняй нуждающихся на суде[5],23дело их защитит Господь, жизнь отберет у тех, кто их обирает.24Не дружи с гневливым, с раздражительным не общайся,25чтобы не научиться его путям и не попасть в западню.26Не будь одним из тех, кто дает залог и поручается за долги;27когда не найдешь ты, чем заплатить, даже постель из-под тебя заберут.28Не передвигай древней межи, которую поставили твои предки[6]. (تثنيه 19:14; تثنيه 27:17)29Видишь искусного в деле своем? Он будет служить царям, простым он служить не будет.