1ای پسرم، اگر ضامن كسی شدهای و تعهد كردهای كه او قرضش را پس بدهد،2و اگر با اين تعهد، خود را گرفتار ساختهای،3تو در واقع اسير او هستی و بايد هر چه زودتر خود را از اين دام رها سازی. پس فروتن شو و نزد او برو و از او خواهش كن تا تو را از قيد اين تعهد آزاد سازد.4خواب به چشمانت راه نده و آرام ننشين،5بلكه مانند آهويی كه از چنگ صياد میگريزد يا پرندهای كه از دامی كه برايش نهادهاند میرهد، خود را نجات بده.6ای آدمهای تنبل، زندگی مورچهها را مشاهده كنيد و درس عبرت بگيريد.7آنها ارباب و رهبر و رئيسی ندارند،8ولی با اين همه در طول تابستان زحمت میكشند و برای زمستان آذوقه جمع میكنند.9اما ای آدم تنبل، كار تو فقط خوابيدن است. پس كی میخواهی بيدار شوی؟10میگويی: «بگذار كمی بيشتر بخوابم! بگذار استراحت كنم.»11اما بدان كه فقر و تنگدستی مانند راهزنی مسلح بر تو هجوم خواهد آورد.12آدم رذل و بدطينت كه دائم دروغ میگويد،13و برای فريب دادن مردم با ايما و اشاره حرف میزند،14و در فكر پليد خود پيوسته نقشههای شرورانه میكشد و نزاع بر پا میكند،15ناگهان دچار بلای علاجناپذيری میگردد كه او را از پای در میآورند.16-19هفت چيز است كه خداوند از آنها نفرت دارد: نگاه متكبرانه، زبان دروغگو، دستهايی كه خون بیگناه را میريزند، فكری كه نقشههای پليد میكشد، پاهايی كه برای بدی كردن میشتابند، شاهدی كه دروغ میگويد، شخصی كه در ميان دوستان تفرقه میاندازد.
هشدار در مورد زنا
20ای پسر من، اوامر پدر خود را به جا آور و تعاليم مادرت را فراموش نكن.21سخنان ايشان را آويزه گوش خود نما و نصايح آنها را در دل خود جای بده.22اندرزهای ايشان تو را در راهی كه میروی هدايت خواهند كرد و هنگامی كه در خواب هستی از تو مواظبت خواهند نمود و چون بيدار شوی با تو سخن خواهند گفت؛23زيرا تعاليم و تأديبهای ايشان مانند چراغی پر نور راه زندگی تو را روشن میسازند.24نصايح ايشان تو را از زنان بدكاره و سخنان فريبندهشان دور نگه میدارد.25دلباخته زيبايی اين گونه زنان نشو. نگذار عشوهگریهای آنها تو را وسوسه نمايد؛26زيرا زن فاحشه تو را محتاج نان میكند و زن بدكاره زندگی تو را تباه میسازد.27آيا كسی میتواند آتش را در بر بگيرد و نسوزد؟28آيا میتواند روی زغالهای داغ راه برود و پاهايش سوخته نشود؟29همچنان است مردی كه با زن ديگری زنا كند. او نمیتواند از مجازات اين گناه فرار كند.30اگر كسی به دليل گرسنگی دست به دزدی بزند مردم او را سرزنش نمیكنند،31با اين حال وقتی به دام بيفتد بايد هفت برابر آنچه كه دزديده است جريمه بدهد، ولو اينكه اين كار به قيمت از دست دادن همهٔ اموالش تمام شود.32اما كسی كه مرتكب زنا میشود احمق است، زيرا جان خود را تباه میكند.33او را خواهند زد و رسوايی تا ابد گريبانگير او خواهد بود؛34زيرا آتش خشم و حسادت شوهر آن زن شعلهور میگردد و با بیرحمی انتقام میگيرد.35او تاوانی قبول نخواهد كرد و هيچ هديهای خشم او را فرو نخواهد نشاند.
1Mein Sohn, hast du für einen anderen Bürgschaft übernommen? Hast du dich durch Handschlag verpflichtet, für seine Schulden aufzukommen? (امثال 11:15; امثال 17:18; امثال 20:16; امثال 22:26; امثال 27:13; Sir 29:18)2Sind deine eigenen Worte dir zur Schlinge geworden? Bist du durch deine Versprechungen in eine Falle geraten?3Dann hat der andere dich in seiner Gewalt, mein Sohn, und dir bleibt nur noch ein Ausweg: Geh zu ihm, bestürme ihn mit Bitten, lass nicht nach, damit er dich freigibt.4Gönne dir keine Ruhe, gönne deinen Augen keinen Schlaf,5bis du ihm entronnen bist wie eine Gazelle aus der Hand des Fallenstellers oder ein Vogel aus dem Netz.6Sieh dir die Ameise an, du Faulpelz! Nimm dir ein Beispiel an ihr, damit du weise wirst! (امثال 19:24; امثال 20:4; امثال 26:13)7Sie hat keinen Aufseher und keinen Antreiber.8Und doch sorgt sie im Sommer für ihre Nahrung und sammelt zur Erntezeit ihre Vorräte. (امثال 30:25)9Wie lange willst du noch liegen bleiben, du Faulpelz? Wann geruhst du endlich aufzustehen?10»Nur ein kurzes Nickerchen«, sagst du, »nur einen Moment die Augen zumachen und die Hände in den Schoß legen.« (امثال 19:15; امثال 20:13; امثال 24:33)11Und während du das tust, kommt die Armut zu dir wie ein Landstreicher und die Not überfällt dich wie ein Einbrecher.12Nichtsnutzige, heimtückische Menschen laufen umher und verbreiten Lügen. (امثال 26:24)13Sie zwinkern mit den Augen, um andere zu täuschen, und geben Zeichen mit den Händen oder Füßen. (امثال 10:10; امثال 16:30)14Ihr Herz ist falsch; immerzu schmieden sie böse Pläne und zetteln Streitereien an.15Darum nehmen sie ein schreckliches Ende. Unerwartet wird das Verderben sie treffen und nichts wird es abwenden können.16Sechs Dinge verabscheut der HERR und das siebte kann er erst recht nicht ausstehen:17überhebliche Augen, eine lügnerische Zunge, Hände, die schuldlose Menschen töten,18einen Kopf, der böse Pläne ausheckt, Füße, die auf verbrecherischen Wegen laufen,19einen Zeugen, der nicht die Wahrheit sagt, und einen Menschen, der Brüder gegeneinander aufhetzt. (امثال 19:5)
Ehebruch bleibt nicht ohne Folgen
20Mein Sohn, halte dich an die Weisungen deines Vaters! Vergiss nicht, was deine Mutter dich gelehrt hat! (امثال 1:8)21Lass dir die Worte deiner Eltern am Herzen liegen, so nahe wie das Schmuckstück, das du an einer Schnur um den Hals trägst.22Diese Worte werden dich bei deiner Arbeit leiten, dich beschützen, während du schläfst, und dich beraten, sobald du wieder aufgewacht bist.23Was Vater und Mutter dir beibringen, ist wie eine helle Lampe für deinen Weg. Wenn sie dich ermahnen und zurechtweisen, leiten sie dich an zu einem erfüllten Leben.24Sie schützen dich vor der schlechten Frau, vor der Frau eines anderen, die dich mit Schmeichelworten lockt. (امثال 5:3)25Lass dich nicht von ihren Reizen verführen, und wenn sie dir schöne Augen macht, fall nicht darauf herein!26Für eine Prostituierte zahlst du nicht mehr als für einen Laib Brot, aber für die Frau eines anderen musst du mit deinem Leben bezahlen.[1]27Kann man Feuer in der Tasche seines Gewandes tragen, ohne das Gewand in Brand zu setzen?28Kann man über glühende Kohlen laufen, ohne sich die Füße zu verbrennen?29Ebenso wenig kann man mit der Frau eines anderen schlafen, ohne die Strafe dafür zu bekommen.30Einen Dieb verachtet man, auch wenn er nur stiehlt, weil der Hunger ihn treibt.31Wird er ertappt, so muss er es siebenfach bezahlen und schlimmstenfalls alles hergeben, was er besitzt.32Aber wer mit der Frau eines anderen Ehebruch begeht, muss den Verstand verloren haben. So etwas tut nur einer, der sein Leben leid ist!33Schläge bekommt er und dazu Schmach und Schande, die er nie wieder loswird.34Eifersucht steigert die Wut eines Ehemannes bis zum Äußersten; und wenn die Gelegenheit sich bietet, wird er sich rächen ohne jedes Mitleid.35Mit Sühnegeld lässt er sich nicht besänftigen. Du magst ihm noch so viele Geschenke anbieten, er bleibt hart.