1Ihr Söhne, hört auf väterlichen Rat, und gebt acht, damit ihr begreift, was Einsicht ist.2Denn was ich euch lehre, ist gut, darum weicht nicht von meinen Anweisungen ab.3Als ich Schüler[1] meines Vaters war und meine Mutter mich zärtlich liebte, als wäre ich ihr einziges Kind[2],4da brachte er mir ´vieles` bei und sagte zu mir: »Behalte meine Worte im Herzen! Beachte meine Gebote, dann wirst du ´ein gutes` Leben haben.5Erwirb Weisheit! Erwirb Einsicht! Vergiss nie, was ich ´dir` gesagt habe, und wende dich nicht davon ab.6Verlass die Weisheit[3] nicht – dann wird sie dich behüten. Liebe sie – dann wird sie dich beschützen.7Weisheit ist das Allerwichtigste. ´Deshalb` erwirb Weisheit[4], und mit allen Mitteln erwirb Verstand.8Achte ´die Weisheit` hoch, dann verschafft sie dir Ansehen. Sie bringt dich zu Ehren, wenn du sie umarmst.9Sie verleiht dir Schönheit wie ein anmutiger Kranz auf deinem Kopf und Würde wie eine prächtige Krone.[5]
Halte dich von den Gottlosen fern
10Mein Sohn, höre auf das, was ich dir sage! Dann wirst du lange leben.11Ich habe dir den Weg der Weisheit gezeigt und dich auf die richtige Bahn geführt.12Wenn du ´darauf` weitergehst, wird kein Hindernis dich aufhalten, selbst wenn du rennst, wirst du nicht stürzen.13Halte an der Erziehung fest und gib sie niemals preis. Bewahre sie, denn sie erhält dein Leben.14Geh nicht denselben Weg wie die Gottlosen, meide den Weg der Übeltäter.15Lass ihn links liegen, betritt ihn auf keinen Fall, mach einen großen Bogen um ihn!16Denn die Übeltäter können nicht einschlafen, wenn sie nichts Böses getan haben, sie kommen erst zur Ruhe, wenn sie jemand zu Fall gebracht haben.17Sie nähren sich von Unrecht wie von Brot und genießen Gewalttaten wie Wein.[6]18Aber der Weg aufrichtiger Menschen gleicht dem ersten Licht am Morgen: stetig nimmt es zu, bis es heller Tag geworden ist.19Der Weg der Gottlosen gleicht tiefer Dunkelheit – sie kommen zu Fall und wissen noch nicht einmal wodurch.
Weisheit gibt Hilfe für dein Leben
20Mein Sohn, höre auf das, was ich dir sage, hab ein offenes Ohr für meine Worte.21Halte sie dir stets vor Augen und bewahre sie in deinem Herzen.22Denn wer sie gefunden hat, dem bringen sie Leben, und sie sind heilsam für seinen ganzen Körper.23Mehr als auf alles andere aber achte auf dein Herz, denn es bestimmt, wie du dein Leben führst[7].24Meide jede Form der Lüge und lass kein verkehrtes Wort über deine Lippen kommen.25Deine Augen sollen immer auf das Ziel[8] schauen, und dein Blick[9] soll auf das gerichtet sein, was vor dir liegt.26Überlege genau, welchen Weg du einschlägst[10], und dann geh ihn mit festem Schritt.27Weiche nicht nach rechts oder links ab. Halte dich[11] vom Bösen fern!
1ای پسرانم، به نصيحت پدر خود گوش دهيد و به آن توجه كنيد تا دانا شويد.2پندهای من مفيد است؛ آنها را به خاطر بسپاريد.3من هم زمانی جوان بودم؛ پدری داشتم و تنها فرزند عزيز مادرم بودم.4پدرم به من پند میداد و میگفت: «اگر حرفهای مرا بشنوی و به آنها عمل كنی، زنده خواهی ماند.5حكمت و بصيرت كسب كن. سخنان مرا فراموش نكن و از آنها منحرف نشو.6حكمت را ترک نكن، زيرا از تو حمايت خواهد كرد. آن را دوست بدار كه از تو محافظت خواهد نمود.7حكمت از هر چيزی بهتر است؛ به هر قيمتی شده آن را به دست بياور.8اگر برای حكمت ارزش قايل شوی، او نيز تو را سربلند خواهد نمود. اگر حكمت را در آغوش بگيری او به تو عزت خواهد بخشيد9و تاج عزت و افتخار بر سرت خواهد نهاد.»10پسرم به من گوش كن و آنچه به تو میگويم بپذير تا عمری طولانی داشته باشی.11من به تو حكمت آموختم و تو را به سوی راستی هدايت نمودم.12وقتی راه روی مانعی بر سر راهت نخواهد بود و چون بدوی پايت نخواهد لغزيد.13آنچه را كه آموختهای حفظ كن و آن را از دست نده؛ آن را نگه دار، زيرا حيات توست.14به راه بدكاران نرو و از روش گناهكاران پيروی ننما.15از آنها دوری كن و روی خود را از آنان بگردان و به راه خود برو؛16زيرا ايشان تا بدی نكنند نمیخوابند و تا باعث لغزش و سقوط كسی نشوند آرام نمیگيرند.17خوراک آنها ظلم و شرارت است.18راه درستكاران مانند سپيدهٔ صبح است كه رفتهرفته روشنتر میشود تا سرانجام به روشنايی كامل روز تبديل میگردد،19اما راه بدكاران مثل سياهی شب است. بدكاران میافتند و نمیدانند چه چيز باعث افتادنشان شده است.20ای پسرم، به آنچه كه به تو میگويم به دقت گوش بده.21سخنان مرا از نظر دور ندار، بلكه آنها را در دل خود حفظ كن،22زيرا سخنان من به شنونده حيات و سلامتی كامل میبخشد.23مواظب افكارت باش، زيرا زندگی انسان از افكارش شكل میگيرد.24دروغ و ناراستی را از دهان خود دور كن.25چشمان خود را به هدف بدوز و به اطراف توجه نكن.26مواظب راهی كه در آن قدم میگذاری باش. هميشه در راه راست گام بردار تا در امان باشی.27از راه راست منحرف نشو و خود را از بدی دور نگه دار.