Sprüche 23 | Neue Genfer Übersetzung

Neue Genfer Übersetzung

1 Wenn du mit einem einflussreichen Menschen beim Essen sitzt, dann bedenke gut, wen^[1] du vor dir hast. 2 Halte dich unbedingt zurück^[2], wenn du sehr hungrig bist. 3 Sei nicht gierig nach seinen Leckerbissen, denn sie sind eine trügerische Speise. 4 Plage dich nicht damit, reich zu werden. Folge deinem Verstand und lass es bleiben.^[3] 5 Kaum dass dein Blick darüber gleitet^[4], ist der Reichtum^[5] schon wieder weg. Denn ganz bestimmt bekommt er^[6] Flügel und fliegt^[7] ´davon` wie ein Adler am Himmel. 6 Lass dich nicht von einem missgünstigen Menschen zum Essen einladen^[8], und sei nicht gierig nach den Leckerbissen, die er dir anbietet^[9]. 7 Denn sein Verhalten ist äußerst berechnend.^[10] Er sagt zwar zu dir: »Iss und trink!«, aber die Einladung kommt nicht von Herzen^[11]. 8 Den Bissen, den du gegessen hast, musst du wieder ausspeien, und deine freundlichen Worte hast du vergeudet. 9 Versuche nicht, einem Dummkopf etwas beizubringen^[12], denn er wird deine klugen Worte sowieso verachten. 10 Verrücke nicht die uralte Grenze ´deines Ackerlandes`, und eigne dir nicht Felder von ´wehrlosen` Waisen an. 11 Denn sie haben einen mächtigen Beschützer^[13]: der wird ihren Rechtsstreit gegen dich führen. 12 Öffne dein Herz für die Erziehung und dein Ohr für kluge Worte.^[14] 13 Du darfst dem Jungen eine strenge Erziehung nicht ersparen. An ein paar Stockhieben von dir wird er nicht sterben. 14 Du schlägst ihn mit dem Stock und rettest dadurch sein Leben vor dem Totenreich. 15 Mein Sohn, wenn du dich weise verhältst, freue ich mich darüber^[15], 16 und ich bin überglücklich^[16], wenn Aufrichtiges über deine Lippen kommt. 17 Ereifere dich nicht über Menschen, die sich von Gott abwenden, sondern setze dich den ganzen Tag eifrig dafür ein, dass du selber in Ehrfurcht vor dem HERRN lebst. 18 Denn es gibt ganz gewiss eine Zukunft, und deine Hoffnung wird nicht enttäuscht^[17]. 19 Hör gut zu, mein Sohn, damit du weise wirst, und halte dich^[18] auf dem geraden Weg. 20 Werde keiner von denen, die Wein saufen und sich mit Fleisch vollstopfen. 21 Denn ein Säufer und Schlemmer verarmt, und wenn man ´ständig seinen Rausch` ausschlafen muss, läuft man bald in Lumpen umher. 22 Höre auf deinen Vater, der dich gezeugt hat, und verachte deine Mutter nicht, wenn sie alt geworden ist. 23 Erwirb Wahrhaftigkeit und gib sie niemals preis^[19], ´ebenso erwirb` Weisheit, Selbstbeherrschung und Einsicht. 24 Als Vater eines rechtschaffenen ´Sohnes` hat man wirklich Grund zum Jubeln, wer ein kluges und vernünftiges Kind hat, freut sich an ihm. 25 Mach deinem Vater und deiner Mutter Freude! Jubeln soll, die dich geboren hat. 26 Schenk mir dein Herz, mein Sohn! Mögen deine Augen an meinen Wegen Gefallen finden.^[20] 27 Denn die Hure ist wie eine tiefe Grube, und die fremde Frau^[21] wie ein enger Brunnen ´schacht`. 28 Sie lauert ihrer Beute auf wie ein Räuber und verführt immer mehr Menschen zur Untreue. 29 Wer klagt über Katzenjammer?^[22] Wer hat Streit, wer macht sich Sorgen? Wer zieht sich unnötige Verletzungen zu? Wer hat trübe Augen? 30 Die bis spät ´in der Nacht` beim Wein sitzenbleiben, die sich treffen, um den gewürzten Wein zu kosten. 31 Lass dich vom Wein nicht verlocken!^[23] Er schimmert rot und blinkt im Becher. Leicht und angenehm fließt er durch die Kehle.^[24] 32 Doch am Ende beißt er zu wie eine Schlange und spritzt Gift wie eine Viper. 33 Deine Augen sehen dann seltsame Dinge, und du^[25] redest wirres Zeug. 34 Du fühlst dich wie ´ein Seekranker` auf hoher See^[26] und wie einer, der ganz oben im ´schwankenden` Mastkorb liegt. 35 ´Und du denkst`: »Man hat mich wohl geschlagen, aber ich spüre keinen Schmerz, man hat mich verprügelt, aber ich habe es noch nicht einmal bemerkt. Wann werde ich wieder nüchtern sein^[27]? Ich will doch weitertrinken!^[28]«

کتاب مقدس، ترجمۀ معاصر

von Biblica

1 وقتی با حاكم سر سفره مینشينی، به خاطر بسپار با چه كسی روبرو هستی. 2 اگر آدم پرخوری هستی، كارد بر گلويت بگذار 3 و شيفتهٔ غذاهای لذيذ او نشو، زيرا ممكن است فريبی در كار باشد. 4 عاقل باش و برای به چنگ آوردن ثروت، خودت را خسته نكن، 5 زيرا ثروت ناپايدار است و مانند عقاب میپرد و ناپديد میشود. 6 از سفرهٔ آدم خسيس غذا نخور و برای غذاهای لذيذ او حريص نباش، 7 چون او حساب هر چه را كه بخوری در فكرش نگه میدارد. او تعارف میكند و میگويد: «بخور و بنوش»، اما اين را از ته دل نمیگويد. 8 لقمهای را كه خوردهای استفراغ خواهی كرد و تشكرات تو بر باد خواهد رفت. 9 آدم احمق را نصيحت نكن، چون او سخنان حكيمانه تو را خوار خواهد شمرد. 10 سرحد ملک خود را كه از قديم تعيين شده، تغيير نده و زمين يتيمان را غصب نكن، 11 زيرا«حامی» ايشان قدرتمند است و به داد آنها خواهد رسيد. 12 وقتی ديگران تو را تأديب میكنند، با تمام دل آن را بپذير و به سخنان آموزندهشان گوش فرا ده. 13-14 از تأديب كردن فرزند خويش كوتاهی نكن. چوب تنبيه او را نخواهد كشت، بلكه جان او را از هلاكت نجات خواهد داد. 15 پسرم، اگر حكمت در دل تو باشد، دل من شاد خواهد شد 16 و هنگامی كه دهانت به راستی سخن بگويد، وجود من به وجد خواهد آمد. 17 به بدكاران حسادت نورز، بلكه اشتياق تو اطاعت از خداوند باشد؛ 18 زيرا در اين صورت آيندهٔ خوبی خواهی داشت و اميد تو بر باد نخواهد رفت. 19 ای پسرم، عاقل باش و به سخنانم گوش فرا ده. در راه راست گام بردار 20 و با آدمهای ميگسار و شكمپرست معاشرت نكن، 21 زيرا كسانی كه كارشان فقط خوردن و خوابيدن است، فقير و محتاج خواهند شد. 22 نصيحت پدرت را كه تو را به وجود آورده گوش بگير و مادر پيرت را خوار مشمار. 23 در پی حقيقت باش و حكمت و ادب و فهم را كسب كن و به هيچ قيمت آنها را از دست نده. 24-25 فرزندی درستكار و دانا باش تا مايهٔ شادی و خشنودی پدر و مادرت شوی. 26 ای پسرم، به من گوش بده و از زندگی من سرمشق بگير. 27 بدان كه زن بدكاره دام خطرناكی است. 28 او مانند راهزن در كمين قربانيان خود مینشيند و باعث میشود مردان زيادی خيانتكار شوند. 29 مصيبت و بدبختی گريبانگير چه كسی میشود؟ آن كيست كه دائم نزاع به پا میكند و مینالد، بیجهت زخمی میشود و چشمانش تار میگردد؟ 30 كسی كه دائم شراب میخورد و به دنبال ميگساری میرود. 31 پس فريفتهٔ شراب قرمز نشو كه در پياله به تو چشمک میزند و سپس به نرمی از گلويت پايين میرود؛ 32 زيرا در پايان، مثل مار سمی تو را نيش خواهد زد و چون افعی تو را خواهد گزيد. 33 چشمانت چيزهای عجيب و غريب خواهند ديد و گرفتار وهم و خيال خواهی شد. 34 مانند كسی خواهی بود كه بر سر دكل كشتی كه دستخوش امواج درياست خوابيده باشد. 35 خواهی گفت: «مرا زدند ولی دردی احساس نمیكنم. كی به هوش میآيم تا پيالهای ديگر بنوشم؟»