Marność obstawania przy sprawach nieodgadnionej wartości
1Kto jest jak ten mędrzec[1] i kto zna wyjaśnienie[2] rzeczy? Mądrość człowieka rozjaśnia jego twarz i srogość jego twarzy odmienia.[3]2Rozkazu[4] królewskiego słuchaj, i[5] na słowo przysięgi Boga[6] –3nie niecierpliw się. Sprzed jego oblicza odejdź, nie stój przy złej sprawie, gdyż wszystko, czego zapragnie, to czyni.4Gdyż słowo króla ma władzę.[7] Kto mu powie: Co czynisz?5Kto przestrzega przykazania, nie doświadczy złej sprawy,[8] a serce mędrca zna i czas, i sposób.[9] (De 11:14; Ezr 10:13; Ps 1:3; Ps 104:27; Ec 3:1; Jer 5:24; Eze 30:3; Ho 2:11)6Gdyż na każdy zamiar jest czas i sposób, choć liczne nieszczęścia na człowieka czyhają.[10]7Bo nikt nie wie, co będzie, bo jak będzie – kto mu oznajmi? (Ec 6:12)8Nie ma człowieka władnego nad wiatrem,[11] aby wiatr powstrzymać. Nikt też nie jest władny[12] nad dniem śmierci i nikt nie ma zwolnienia od walki, a nie uratuje niegodziwość swego pana.[13] (Job 14:5; Ps 39:6)9To wszystko widziałem, gdy przykładałem serce do każdego dzieła[14] dokonywanego pod słońcem, w czasie, gdy człowiek nad człowiekiem panuje[15] ku jego krzywdzie.
Marność ludzkiego uznania i marność pozorów
10W tym względzie[16] widziałem też bezbożnych grzebanych[17] [z czcią]. I przychodzili i z miejsca świętego odchodzili, i zapominało się[18] [o tym] w mieście, że tak postępowali. To również jest marnością.
Marność pobłażliwości i wdzięczności za nią
11Ponieważ wyroku[19] za zły czyn nie wykonuje się szybko, serce synów ludzkich jest pełne w nich [chęci], aby czynić zło, (Es 1:20)12bo chociaż grzesznik popełni zło sto razy, wciąż jest mu odraczane. Owszem, wiem ja również, że: Dobrze będzie tym, którzy boją się Boga, którzy boją się Jego oblicza, (Ps 37:18)13a nie będzie dobrze bezbożnemu ani nie przedłuży dni niczym cień ten, komu brak bojaźni przed obliczem Boga. (Ps 73:17)
Marność liczenia na ludzki obiektywizm
14Jest[20] marność, która dzieje się na ziemi, a mianowicie: że są sprawiedliwi, którym się odpłaca[21] według czynu bezbożnych, i są bezbożni, którym się odpłaca według czynu sprawiedliwych. Powiedziałem [sobie], że i to jest marnością. (Ps 73:12; Ec 7:15)
15Dlatego sławiłem ja radość – że nie ma nic lepszego dla człowieka pod słońcem, jak to, by jeść i pić – i radować się! I to niech mu towarzyszy w jego trudzie po wszystkie dni jego życia, które dał mu Bóg pod słońcem. (Ec 2:24; Ec 3:12)16Gdy przyłożyłem moje serce, aby poznać mądrość i aby przyjrzeć się każdej sprawie, którą się czyni na ziemi, tak że: za dnia oraz w nocy snu nie zaznają oczy patrzącego,17wówczas zobaczyłem całe dzieło Boga – że człowiek nie jest w stanie przeniknąć dzieła, które czyni się pod słońcem. Chociaż człowiek trudzi się, aby [je] zrozumieć, nie pojmuje, a też choć mędrzec mówi, że wie, nie jest w stanie zrozumieć.