1Tak mówi PAN: Oto Ja wzbudzam wiatr niszczący przeciw Babilonowi i przeciw mieszkańcom serca moich wrogów![1]2Poślę żniwiarzy[2] na Babilon! Ci go przewieją, opróżnią mu kraj, bo się rozłożą przeciw niemu, otoczą go zewsząd w dniu niedoli.3O, niech nie zdąży łucznik napiąć łuku,[3] a wojownik przywdziać swojej zbroi![4] Nie oszczędzajcie młodych ludzi, wytępcie jego zastęp!4Niech padną od miecza w ziemi chaldejskiej, śmiertelnie ranni niech zalegną ulice!5Bo nie owdowiał Izrael ani Juda, nie został opuszczony przez swojego Boga, przez PANA Zastępów! Za to ich ziemia jest pełna winy wobec Świętego, Pana Izraela.6Uciekajcie z granic Babilonu! Ratujcie, każdy swoje życie! Nie chciejcie ginąć[5] z powodu jego winy, bo PAN rozpoczął swój czas pomsty, sam mu zapłatę wymierza!7A był niegdyś Babilon złotym kielichem w ręku PANA. Upijała się z niego cała ziemia, Narody piły z jego wina — i oszalały!8A teraz nagle padł Babilon, został rozbity! Szlochajcie nad nim! Weźcie balsam! Nałóżcie na ranę. Może da się uleczyć.9Leczyliśmy Babilon, lecz się nie udało! Zostawcie go zatem. Chodźmy, każdy do swej ziemi, gdyż niebios sięgnął jego wyrok, wzniósł się on ponad obłoki!10PAN mu wymierzył sprawiedliwość za to, co nam uczynił. Chodźmy, rozgłośmy na Syjonie dzieło naszego Boga, PANA!11Naostrzcie strzały, napełnijcie kołczany! PAN pobudził ducha królów Medii, bo powziął plan — zniszczyć Babilon, gdyż to czas Jego pomsty, to pomsta za Jego świątynię.12Podnieście sztandar przeciw murom Babilonu! Wzmocnijcie straże, postawcie warty, stańcie na czatach! PAN czyni to, co postanowił, co zapowiedział mieszkańcom Babilonu, to właśnie teraz spełnia!13Mieszkasz nad wielkimi wodami, bogaty jesteś w skarby, lecz przyszedł twój kres, dopełniła się miara twojego zdzierstwa![6]14PAN Zastępów przysiągł na siebie samego:[7] Tak! Jak szarańczą wypełnię cię ludźmi, a oni przeciw tobie wzniosą okrzyk do bitwy!15Ten, który stworzył ziemię swoją mocą, w swojej mądrości sprawia, że trwa świat, swoim rozumem rozciągnął niebiosa —16gdy On wydaje głos, huczą wody na niebie i obłoki wznoszą się z krańców ziemi. On rzuca błyskawice i wtedy pada deszcz, On też wyprowadza wiatry ze swych skarbców!17O, jakże oszukuje się człowiek, gdy nie ma o tym pojęcia! O, jak śmieszny odlewnik,[8] który odlewa bożka! Bo kłamstwem są jego odlewy. Nie ma w nich ducha!18Są one marnością, dziełem wartym kpin, w czasie nawiedzenia najzwyczajniej giną!19Nie tak jest z Działem Jakuba! On jest Stwórcą wszystkiego, jest berłem[9] jego dziedzictwa, Jego imię brzmi JHWH Zastępów! (Jer 10,12)20Jesteś moim młotem,[10] orężem wojennym! Tobą rozbijam narody i tobą niszczę królestwa.21Tobą rozbijam konia wraz z jeźdźcem, tobą rozbijam rydwan z załogą.22Tobą rozbijam mężczyznę i kobietę, tobą rozbijam staruszka i chłopca, tobą rozbijam młodego i młodą,23tobą rozbijam pasterza ze stadem, tobą rozbijam oracza z zaprzęgiem, tobą rozbijam książąt i rządców —24i na waszych oczach tak odpłacę Babilonowi, wszystkim mieszkańcom Chaldei, za całe zło, które popełnili na Syjonie — oświadcza PAN.25Oto Ja jestem przeciwko tobie, góro zniszczenia — oświadcza PAN — niszcząca całą ziemię! Wyciągnę na ciebie swą rękę i zepchnę cię ze skał — i zamienię cię w górę płonącą!26Nie wezmą już z ciebie kamienia na narożnik ani budulca do fundamentów, ponieważ staniesz się wieczną ruiną — oświadcza PAN.27Podnieście sztandar na ziemi! Zadmijcie w róg wśród narodów! Wyznaczcie[11] przeciw niemu narody! Wezwijcie przeciw niemu królestwa — Ararat, Minni i Aszkenaz — ustanówcie przeciw niemu dowódcę! Sprowadźcie konie jak włochatą szarańczę!28Wyznaczcie przeciwko niemu narody, królów Medii, jej namiestników i wszystkich zarządców, wszystkie ziemie pod jej panowaniem!29Trzęsie się ziemia, skręca się z bólu, gdyż PAN na Babilonie spełnia swoje plany — zamieni jego ziemię w pustkowie bez mieszkańca!30Przestali walczyć wojownicy Babilonu, usiedli w swoich twierdzach, wyparowało ich męstwo, są niczym kobiety. Siedziby ich podpalone, porozbijane rygle.31Goniec biegnie za gońcem, posłaniec za posłańcem, by donieść królowi Babilonu, że jego miasto zdobyte po najdalszy kraniec,32że zajęte brody, wypalone sitowia, a wojownicy zdjęci przerażeniem!33Gdyż tak mówi PAN Zastępów, Bóg Izraela: Córka babilońska będzie jak klepisko w czasie ubijania — jeszcze chwila, a przyjdzie dla niej czas żniw!
Część V
34Pożarł mnie, schrupał mnie Nebukadnesar, król Babilonu. Odstawił mnie jak pustą miskę, połknął mnie jak smok.[12] Napełnił mną swój brzuch, ograbił z mych rozkoszy!35Powiedzcie, mieszkańcy Syjonu: Gwałt zadany mnie i mym krewnym niech spadnie na Babilon! Powiedz, Jerozolimo: Moja krew na mieszkańców Chaldei!36Ponieważ tak mówi PAN: Oto Ja poprowadzę twą sprawę i zemszczę się za ciebie. Wysuszę jego morze i pozamykam źródła.37Zamienię Babilon w zwały gruzów, siedlisko szakali, miejsce grozy i pogwizdywania, pozbawione mieszkańców.38Będą ryczeć jak młode lwięta, będą warczeć jak lwie szczenięta,39lecz w ich rozochoceniu przygotuję im ucztę, upiję ich do szaleństwa — i posną snem wiecznym, i nie obudzą się — oświadcza PAN.40Ściągnę ich jak owce na rzeź, jak barany razem z kozłami.41O, jak wzięto Babilon[13] i schwytano! Jak ta pieśń pochwalna całej ziemi zionie teraz grozą między narodami!42Podeszło pod Babilon morze, zalały go fale!43Jego miasta stały się pustkowiem, stepem, ziemią wysuszoną, w której nikt już nie mieszka, przez którą nie przechodzi żaden człowiek.44O, nawiedzę Bela w Babilonie! Wyciągnę z jego paszczy, co pochłonął. Już nie popłyną narody w jego stronę. Padł już mur Babilonu!
Część VI
45Wyjdź z jego granic, mój ludu! Ratujcie, każdy swoje życie przed żarem gniewu PANA!46Lecz nie ulegajcie zwątpieniu. Nie drżyjcie pod wpływem złych wieści. Nie martwcie się, gdy co roku mówią o przemocy szerzącej się w kraju i o tym, że władca powstaje przeciw władcy!47Ponieważ idą dni, w których nawiedzę bóstwa Babilonu. Całą jego ziemię okryje wstyd, a wszyscy pobici mieczem padną w jego obrębie.48Wtedy niebiosa i ziemia, i wszystko, co je napełnia, wzniosą nad Babilonem radosny śpiew! Gdyż z północy przeciw niemu ściągną niszczyciele — oświadcza PAN.49Babilon musi upaść! Za pobitych mieczem z Izraela, również w Babilonie padną pobici całej ziemi!50Wy, zbiegli przed mieczem! Ruszajcie! Nie zatrzymujcie się! Pamiętajcie na obczyźnie o PANU, noście Jerozolimę w sercu!51Wstyd nas ogarnął na wieść o tej hańbie, rumieniec okrył nam twarz, że obcy weszli do najświętszych miejsc świątyni PANA!52Dlatego idą dni — oświadcza PAN — gdy nawiedzę jego bóstwa, a w całym jego kraju jęczeć będą ranni.53Choćby Babilon wstąpił na niebiosa, choćby umieścił swoją twierdzę wysoko, w niedostępnych miejscach, i tak dosięgną go wysłani przeze Mnie niszczyciele — oświadcza PAN.54Słuchaj! Krzyk z Babilonu! Oto z Chaldei dochodzi wieść o wielkim zniszczeniu!55Tak! PAN niszczy Babilon, ucisza w nim wielki gwar! A szumią ich fale jak potężne wody, rozlega się zgiełk ich głosu!56Tak! Nadciągnął przeciw niemu, przeciw Babilonowi, niszczyciel! Jego bohaterowie wzięci! Łuki połamane! Gdyż PAN, Bóg odpłaty, rozlicza się z nim!57Upiję jego książąt i mędrców, jego namiestników i rządców, i jego bohaterów. Zasną wiecznym snem. Już nie obudzą się z niego — oświadcza Król, którego imię brzmi PAN Zastępów.58Tak mówi PAN Zastępów: Potężne mury Babilonu zostaną doszczętnie zburzone, a jego wysokie bramy spłoną. Tak to trudzą się ludy dla marności, a narody mozolą się dla ognia.
Misja Serajasza
59Oto sprawa, którą prorok Jeremiasz zlecił Serajaszowi, synowi Nerijasza, wnukowi Machsejasza, gdy ten, wysłany przez Sedekiasza,[14] króla Judy, w czwartym roku jego panowania, udał się do Babilonu. Serajasz był osobą odpowiedzialną za daniny.[15]60Jeremiasz spisał na jednym zwoju wszystkie klęski mające spaść na Babilon i wszystkie zapowiedzi tego, co ma go spotkać.61I zwrócił się Jeremiasz do Serajasza: Gdy przyjdziesz do Babilonu, to dopilnuj przeczytania wszystkich tych słów.62Po przeczytaniu powiedz: PANIE, Ty oznajmiłeś o tym miejscu, że je zniszczysz, tak że nie będzie w nim mieszkał ani człowiek, ani zwierzę, lecz stanie się pustkowiem na wieki.63Następnie, gdy już skończysz czytać z tego zwoju, przywiążesz do niego kamień i wrzucisz go do Eufratu.64I zakończysz: Tak utonie Babilon i nie podniesie się już z nieszczęścia, które Ja na niego sprowadzę tak, że pomdleją. Dotąd słowa Jeremiasza.
Jeremiasza 51
Pismo Święte Starego i Nowego Przymierza (dosłowny)
1Tak mówi JHWH: Oto Ja wzbudzam przeciw Babilonowi i przeciw mieszkańcom Leb-Kamai[1] wiatr niszczący! (Jer 25,26; Jer 51,41)2I poślę na Babilon obcych[2] i przewieją go, i opróżnią jego ziemię, gdyż rozłożą się przeciw niemu zewsząd w dniu niedoli.3Niech nie[3] napina łucznik swego łuku[4] i niech nie występuje [nikt] w swojej zbroi![5] I nie oszczędzajcie jego młodzieńców, wytępcie cały jego zastęp!4Niech padną przebici [mieczem] w ziemi chaldejskiej, a przeszyci na wylot na jego ulicach!5Bo nie owdowiał Izrael ani Juda, [nie został opuszczony] przez swego Boga, JHWH Zastępów, owszem,[6] ich ziemia jest pełna winy wobec Świętego Izraelskiego.6Uciekajcie z obrębu Babilonu i uchodźcie, każdy ze swą duszą! Nie chciejcie zamilknąć[7] z powodu jego winy, gdyż to czas pomsty dla JHWH, zapłatę On mu wymierza! (Iz 48,20; Jer 50,8; Ap 18,4)7Złotym kielichem był Babilon w ręce JHWH, upijającym całą ziemię. Z jego wina piły narody, dlatego narody oszalały!8Nagle padł Babilon i został rozbity! Zawódźcie nad nim! Weźcie balsamu na jego ból, może da się uleczyć. (Iz 21,9)9Leczyliśmy Babilon, lecz nie został uleczony! Zostawcie go i chodźmy, każdy do swojej ziemi, gdyż niebios sięgnął jego wyrok, wzniósł się on ponad obłoki! (Ap 18,5)10Wymierzył JHWH za nas sprawiedliwość – pójdźmy i głośmy na Syjonie o dziele JHWH, naszego Boga!11Dobierzcie strzały, napełnijcie kołczany![8] Pobudził JHWH ducha królów Medii,[9] gdyż przeciw Babilonowi powziął [On] plan, aby go zniszczyć; ponieważ to pomsta JHWH, pomsta za Jego świątynię. (2 Sm 8,7; 2 Krl 11,10; 1 Krn 18,7; 2 Krn 23,9; Est 1,3; Est 1,4; Est 1,18; Est 1,19; Est 10,2; Pnp 4,4; Iz 13,17; Jer 50,28; Ez 27,11; Dn 5,28; Dn 6,8; Dn 6,12; Dn 6,15; Dn 8,20)12Podnieście sztandar przeciw murom Babilonu, wzmocnijcie straż, postawcie warty, wystawcie czaty, bo jak obmyślił JHWH, tak uczynił – to, co powiedział o mieszkańcach Babilonu!13Mieszkasz[10] nad wielkimi wodami, bogaty w skarby – przyszedł twój kres, miarka twego zdzierstwa.[11] (Ap 17,1)14JHWH Zastępów przysiągł na swoją duszę:[12] Tak! Wypełnię cię ludźmi jak szarańczą i wzniosą przeciw tobie okrzyk. (Rdz 22,16; Iz 45,23; Iz 62,8; Jer 22,5; Jer 49,13; Jl 1,4; Jl 2,25; Am 4,2; Am 6,8; Hbr 6,13)15Ten, który stworzył ziemię swą mocą, w swojej mądrości sprawia, że trwa świat, i swoim rozumem rozciągnął niebiosa –16gdy On wyda swój głos, [podnosi się] szum wód na niebie i wznoszą się obłoki z krańców ziemi, On puszcza błyskawice na deszcz i wyprowadza wiatr ze swych skarbców. (Ps 135,7; Jer 10,12)17Ogłupiony jest każdy człowiek bez [tego] poznania, okpiony każdy odlewnik[13] przez bożka, gdyż kłamstwem jest jego odlew – i nie ma w nich ducha. (Iz 44,9; Iz 46,6)18Są one marnością, dziełem wartym kpin, w czasie swego nawiedzenia giną!19Nie jak te jest Dział Jakuba, bo On jest Stwórcą wszystkiego i berłem[14] jego dziedzictwa, Jego imię JHWH Zastępów! (Jer 10,12)20Jesteś moim młotem,[15] orężem wojennym. Tobą rozbijam narody i tobą niszczę królestwa. (Jer 50,23; Jer 51,11)21I tobą rozbijam konia z jego jeźdźcem, i tobą rozbijam rydwan z jego załogą.22I tobą rozbijam mężczyznę i kobietę, i tobą rozbijam starca oraz chłopca. I tobą rozbijam młodzieńca i dziewicę,23i tobą rozbijam pasterza z jego stadem. I tobą rozbijam oracza z jego zaprzęgiem, i tobą rozbijam namiestników i zarządców – (Jer 51,28; Jer 51,57; Ez 23,6; Ez 23,12; Ez 23,23)24i odpłacę Babilonowi i wszystkim mieszkańcom Chaldei, za całe ich zło, które popełnili na Syjonie, na waszych oczach – oświadczenie JHWH.25Oto Ja jestem przeciwko tobie, góro zniszczenia – oświadczenie JHWH – niszcząca całą ziemię! I wyciągnę moją rękę przeciw tobie, i zepchnę cię ze skał, i zamienię cię w górę płonącą. (Dn 2,34; Dn 2,44)26I nie wezmą z ciebie kamienia na narożnik ani kamienia do fundamentów, gdyż staniesz się wieczną ruiną – oświadczenie JHWH.27Podnieście sztandar na ziemi! Zadmijcie w róg wśród narodów! Poświęćcie[16] przeciw niemu narody! Wezwijcie przeciw niemu królestwa – Ararat,[17] Minni[18] i Aszkenaz[19] – ustanówcie przeciwko niemu dowódcę![20] Sprowadźcie konie jak włochatą szarańczę![21] (Rdz 8,2; Iz 13,2)28Poświęćcie przeciwko niemu narody, królów Medii, jej namiestników i wszystkich jej zarządców, i całą ziemię pod jej panowaniem!29Trzęsie się ziemia i skręca, gdyż spełniają się na Babilonie plany JHWH, by zamienić ziemię babilońską w pustkowie bez mieszkańca!30Przestali walczyć rycerze Babilonu, siedzą w warowniach, wyschło ich męstwo i są jak kobiety; podpalone jego siedziby, połamane jego rygle.31Goniec biegnie na spotkanie gońca i zwiastun na spotkanie zwiastuna, by donieść królowi Babilonu, że jego miasto wzięte od [najdalszego] krańca,32że brody zajęte i sitowia spalone ogniem,[22] a wojownicy przerażeni.33Gdyż tak mówi JHWH Zastępów, Bóg Izraela: Córka babilońska będzie jak klepisko w czasie jego ubijania; jeszcze chwila, a przyjdzie dla niej czas żniwa!
Część V
34Pożarł mnie, schrupał mnie Nebukadnesar, król Babilonu. Odstawił mnie jak puste naczynie, połknął mnie jak wąż.[23] Napełnił swój brzuch moimi pysznościami – wypłukał mnie.35Gwałt zadany mnie i mym krewnym – na Babilon! – powiedzą mieszkańcy Syjonu! I moja krew na mieszkańców Chaldei! – niech powie Jerozolima.36Dlatego tak mówi JHWH: Oto Ja poprowadzę twą sprawę i pomszczę się w twojej zemście. I wysuszę jego morze, i wysuszę jego źródła.37I stanie się Babilon zwałem gruzów, siedliskiem szakali, miejscem grozy i pogwizdywania – bez mieszkańców.38Razem jak lwięta będą ryczeć, warczeć jak lwie szczenięta.39W ich rozochoceniu przygotuję im ucztę i upiję ich po to, by poszaleli – i posną snem wiecznym, i nie obudzą się – oświadczenie JHWH.40Ściągnę ich jak owce na rzeź, jak barany razem z kozłami.41Jakże wzięty Szeszak[24] i schwytany, ta pieśń pochwalna całej ziemi, jakże zionie [teraz] grozą Babilon między narodami! (Jer 25,26; Jer 51,1)42Podeszło pod Babilon morze, od naporu jego fal jest zalany! (Iz 17,12; Jer 46,7; Jer 47,2)43Jego miasta stały się pustkowiem, ziemią suchą i stepem; ziemią, w której nikt nie mieszka i przez którą nie przechodzi syn człowieczy.44I nawiedzę Bela w Babilonie, i wyciągnę z jego paszczy, co pochłonął. I już do niego nie popłyną narody – padł także mur Babilonu!
Część VI
45Wyjdź z jego obrębu, mój ludu, i niech uchodzi każdy ze swą duszą przed żarem gniewu JHWH! (Iz 48,20; Jer 50,8; Jer 51,6; Ap 18,4)46Lecz niech nie omdlewa wasze serce i nie bójcie się na wieść słyszaną w tej ziemi, gdy w jednym roku przyjdzie wiadomość, a za nim w następnym roku [kolejna] wiadomość, że gwałt [panuje] w kraju i władca jest przeciw władcy!47Bo oto idą dni, gdy nawiedzę bóstwa Babilonu i cała jego ziemia się zawstydzi, i wszyscy jego przebici padną pośród niego.48I zaśpiewają nad Babilonem niebiosa i ziemia – i wszystko, co jest na nich, gdyż z północy przeciw niemu ściągną niszczyciele – oświadczenie JHWH.49Babilon także musi upaść! [Wy], przebici z Izraela, również w Babilonie padli przebici całej ziemi!50[Wy], zbiegli przed mieczem! Ruszajcie! Nie zatrzymujcie się! Pamiętajcie, [będąc] z dala od JHWH, niech Jerozolima wstąpi wam na serce!51Zawstydziliśmy się, gdy usłyszeliśmy o hańbie, zniewaga okryła nam oblicza, że obcy weszli do świętych miejsc domu JHWH. (Ps 74,4; Lm 1,10)52Dlatego oto idą dni– oświadczenie JHWH, gdy nawiedzę jego bóstwa, a w całym jego kraju jęczeć będzie przebity.53Choćby Babilon wstąpił na niebiosa i choćby uczynił swą twierdzę wysoko, niedostępną, ode Mnie przyjdą do niego niszczyciele – oświadczenie JHWH. (Pwt 30,12; 2 Krl 2,11; Iz 14,13; Am 9,2)54Słuchaj! Krzyk z Babilonu! Wieść o wielkim zniszczeniu z ziemi Chaldejczyków!55Tak! JHWH niszczy Babilon i usuwa z niego wielki gwar! A szumią ich fale jak potężne wody, rozlega się zgiełk ich głosu!56Tak! Nadciągnął przeciwko niemu, przeciwko Babilonowi, niszczyciel – i jego bohaterowie wzięci! Połamane łuki! Gdyż JHWH, Bóg odpłaty, rzetelnie [im] odpłaca!57Upiję jego książąt i jego mędrców, jego namiestników i zarządców oraz jego bohaterów. I zasną snem wiecznym, i już się nie obudzą – oświadczenie Króla, którego imię brzmi JHWH Zastępów.58Tak mówi JHWH Zastępów: Szerokie mury Babilonu będą doszczętnie zburzone, a jego wysokie bramy spłoną w ogniu. Tak to trudzą się ludy dla marności, a narody mozolą się dla ognia. (Kazn 3,9; Kazn 3,20; Jer 45,1; Ha 2,12)
Misja Serajasza
59Oto sprawa, którą zlecił Jeremiasz, prorok, Serajaszowi, synowi Nerijasza, syna Machsejasza, gdy udał się z[25] Sedekiaszem, królem Judy, do Babilonu w czwartym roku jego panowania.[26] A Serajasz był zarządcą miejsc postojowych.[27]60A Jeremiasz spisał na jednym zwoju wszystkie nieszczęścia, które miały spaść na Babilon, wszystkie te słowa napisane o Babilonie.61I powiedział Jeremiasz do Serajasza: Gdy przyjdziesz do Babilonu, to dopatrz [tego] i przeczytaj wszystkie te słowa,62i powiedz: JHWH, Ty powiedziałeś o tym miejscu, że je zniszczysz, tak że nie będzie w nim mieszkał ani człowiek, ani bydło, lecz stanie się pustkowiem na wieki.63I stanie się, gdy dokończysz czytania tego zwoju, że przywiążesz do niego kamień i wrzucisz go do Eufratu. (Jer 13,1; Jer 16,1; Jer 19,1)64I powiesz: Tak utonie Babilon i nie powstanie sprzed oblicza nieszczęścia, które Ja na niego sprowadzę – i pomdleją. Dotąd słowa Jeremiasza.