1يترون، پدر زن موسی و كاهن مديان وقتی شنيد كه خدا چه كارهايی برای موسی و قوم اسرائيل كرده و چگونه آنها را از مصر رهانيده است،2-3صفوره زن موسی را با دو پسر او برداشت و پيش موسی رفت. (موسی قبلاً زن خود را نزد يترون فرستاده بود.) نامهای دو پسر موسی جرشون و اليعازر بود. (جرشون به معنی«غريب» است، چون به هنگام تولد او، موسی گفته بود: «من در زمين بيگانه، غريب هستم.»4اليعازر هم يعنی«خدا ياور من است»، چون موسی هنگام تولد او گفته بود: «خدای پدرم مرا ياری كرد و مرا از شمشير فرعون نجات داد.»)5-6هنگامی كه بنیاسرائيل در دامنهٔ كوه سينا خيمه زده بودند، زن و پدر زن و فرزندان موسی از راه رسيدند. پس به موسی خبر دادند كه همسر و دو پسرش و يترون آمدهاند.7موسی به استقبال يترون رفت، به او تعظيم كرد و صورت او را بوسيد. پس از احوالپرسی، آنها به خيمهٔ موسی رفتند8و موسی برای پدر زنش تعريف كرد كه خداوند چه بلاهايی بر سر فرعون و مصریان آورد تا بنیاسرائيل را رهايی دهد و چه مشقتی را در طول اين سفر تحمل كردند تا به آنجا رسيدند و چگونه خداوند قوم خود را از خطرات و دشواريها نجات داد.9يترون به سبب احسان خداوند بر بنیاسرائيل و آزادی آنها از مصر بسيار خوشحال شد10و گفت: «متبارک باد خداوند كه قوم خود را از دست فرعون و مصريان نجات داد.11اكنون میدانم كه خداوند بزرگتر از همهٔ خدايان است، زيرا او قوم خود را از دست مصريان متكبر و بیرحم نجات داده است.»12يترون قربانی سوختنی و قربانیهای ديگر به خدا تقديم كرد، و هارون و همهٔ بزرگان قوم اسرائيل به ديدن او آمدند و در حضور خدا برای خوردن گوشت قربانی دور هم نشستند.
موسی قضاتی تعيين میكند
13روز بعد، موسی برای رسيدگی به شكايات مردم در جايگاه خود نشست و مردم از صبح تا غروب در حضور او ايستادند. (تثنيه 1:9)14يترون وقتی ديد كه رسيدگی به شكايات مردم، وقت زيادی را میگيرد، به موسی گفت: «چرا اين كار را به تنهايی انجام میدهی؟ چرا مردم را تمام روز سر پا نگه میداری؟»15موسی جواب داد: «من بايد اين كار را بكنم، زيرا مردم برای حل مشكلات خود پيش من میآيند تا از خدا مسئلت نمايند.16وقتی بين دو نفر اختلافی پيش میآيد، نزد من میآيند و من تشخيص میدهم كه حق با كدامست و احكام و اوامر خدا را به آنها تعليم میدهم.»17پدر زن موسی گفت: «اين درست نيست.18تو با اين كار، خود را از پای در میآوری و قوم را نيز خسته میكنی. تو نمیتوانی اين كار سنگين را به تنهايی انجام دهی.19حرف مرا گوش كن و نصيحت مرا بپذير و خدا تو را بركت خواهد داد. تو در حضور خدا نمايندهٔ اين مردم باش و مسايل و مشكلات ايشان را به او بگو.20دستورات خدا را به آنها ياد بده و بگو كه چطور زندگی كنند و چه رفتاری داشته باشند.21-22در ضمن از ميان قوم اسرائيل افرادی كاردان و خداترس و درستكار كه از رشوه متنفر باشند انتخاب كن تا ميان مردم قضاوت كنند. برای هر هزار نفر يک قاضی تعيين كن. آن قاضی هم به نوبهٔ خود از ميان هر هزار نفر، ده نفر را انتخاب كند تا هر يک قاضی صد نفر باشد. هر يک از اين ده قاضی به نوبهٔ خود از ميان گروه صد نفرهٔ خويش دو نفر را انتخاب كنند تا هر يک، قاضی پنجاه نفر باشد. هر يک از اين دو قاضی نيز از ميان گروه پنجاه نفرهٔ خود پنج نفر را انتخاب كنند تا هر يک، قاضی ده نفر باشد. بگذار قضاوت قوم بر عهدهٔ اين افراد باشد و آنها فقط مسايل بسيار مهم و پيچيده را نزد تو بياورند، ولی مسايل كوچک را خود حل كنند. به اين ترتيب، ديگران را در كار خود شريک میكنی و بار مسئوليت تو سبكتر میشود.23اگر اين روش را در پيشگيری و خواست خدا نيز چنين باشد، آنگاه خسته نخواهی شد و قوم نيز در حالی که اختلافشان حل شده است، راضی به خانههای خويش باز خواهند گشت.»24موسی نصيحت پدر زن خود را پذيرفت و مطابق پيشنهاد او عمل كرد.25او مردان كاردانی را برگزيد و از ميان آنها برای هر هزار نفر، صد نفر، پنجاه نفر و ده نفر قضاتی تعيين كرد.26آنها مرتب به كار قضاوت مشغول بودند و به مشكلات و اختلافات كوچكتر رسيدگی میكردند، ولی برای حل مسايل مهم و پيچيده نزد موسی میآمدند.27پس از چند روز، موسی پدر زنش را بدرقه كرد و او به ولايت خود بازگشت.
1Иофор, мадианский жрец и тесть Моисея, услышал обо всем, что Бог сделал для Моисея и Своего народа, Израиля, и о том, как Господь вывел Израиль из Египта.2Тогда Иофор, тесть Моисея, взял свою дочь Циппору, жену Моисея (которая еще до этого была отослана в родительский дом),3и двух ее сыновей. Одного из них звали Гершом[1], потому что Моисей сказал: «Я стал поселенцем в чужой земле»,4а другого Элиезер[2], потому что он сказал: «Бог моего отца помог мне. Он спас меня от меча фараона».5И пришел Иофор, тесть Моисея, вместе с его сыновьями и женой к Моисею в пустыню, где он расположился лагерем у Божьей горы.6Иофор послал сказать ему: – Я, твой тесть Иофор, иду к тебе с твоей женой и двумя твоими сыновьями.7Моисей вышел встретить тестя, поклонился ему и поцеловал его. Они поприветствовали друг друга и вошли в шатер.8Моисей рассказал тестю о том, что Господь сделал с фараоном и египтянами ради Израиля, о тяготах, которые они перенесли в пути, и о том, как Господь спас их.9Иофор был рад слышать о том, как много добра сотворил Господь для израильтян, избавив их от власти египтян.10Он сказал: – Хвала Господу, Который избавил вас от власти египтян и фараона!11Теперь я знаю, что Господь более велик, чем остальные боги, потому что Он избавил народ от гнета египтян[3], которые так притесняли израильтян.12Иофор, тесть Моисея, принес Богу всесожжение и другие жертвы, а Аарон пришел со старейшинами Израиля разделить с тестем Моисея священную жертвенную трапезу.
Назначение судей
13На следующий день Моисей принялся разбирать тяжбы народа, и народ толпился вокруг него с утра до вечера. (تثنيه 1:9)14Когда его тесть увидел, что Моисей делает с народом, он сказал: – Что ты делаешь с народом? Почему ты судишь один, а все эти люди толпятся вокруг тебя с утра до вечера?15Моисей ответил: – Они пришли ко мне искать Божьей воли.16Когда у них случается спор, они приходят с ним ко мне. Я решаю между истцом и ответчиком и объявляю им Божьи установления и законы.17Тесть Моисея ответил: – Ты делаешь это неправильно.18И ты, и те, кто приходят к тебе, только утомляетесь. Эта работа слишком тяжела для тебя одного.19Послушай меня, я дам тебе совет, и да будет с тобой Бог. Будь посредником для народа перед Богом и приноси к Нему их споры.20Учи их установлениям и законам, показывай им путь, по которому идти, и дела, которые им делать.21Но выбери из народа способных, боящихся Бога, надежных и неподкупных людей и поставь их начальниками над тысячами, сотнями, полусотнями и десятками.22Они и будут судьями. Трудные дела пусть они приносят к тебе, а простые решают сами. Разделив твое бремя, они облегчат его.23Если ты так сделаешь и Бог повелит это тебе, то и ты сможешь выстоять, и люди разойдутся по домам довольными.24Моисей послушался тестя и сделал, как тот сказал.25Он выбрал среди израильтян способных людей и поставил их вождями народа: начальниками над тысячами, сотнями, полусотнями и десятками.26Они и стали для народа судьями. Трудные дела они приносили к Моисею, а простые решали сами.27Моисей простился с тестем, и Иофор отправился в свою страну.