امثال 14 | کتاب مقدس، ترجمۀ معاصر

کتاب مقدس، ترجمۀ معاصر

1 زن دانا خانه خود را بنا میكند، اما زن نادان با دست خود خانهاش را خراب میكند. 2 كسانی كه به راستی عمل میكنند به خداوند احترام میگذارند، ولی اشخاص بدكار او را تحقير میكنند. 3 احمق چوب حرفهای متكبرانهٔ خود را میخورد، ولی سخنان مرد دانا او را محافظت میكند. 4 اگر در طويله گاو نباشد، طويله تميز میماند، اما بدون گاو نمیتوان محصول زيادی به دست آورد. 5 شاهد امين دروغ نمیگويد، ولی از دهان شاهد ناراست دروغ میبارد. 6 كسی كه همه چيز را به باد مسخره میگيرد هرگز نمیتواند حكمت پيدا كند، اما شخص فهيم به آسانی آن را به دست میآورد. 7 از احمقان دوری كن زيرا چيزی ندارند به تو ياد دهند. 8 حكمت شخص عاقل راهنمای اوست، اما حماقت احمقان باعث گمراهی آنان میشود. 9 آدمهای احمق با گناه بازی میكنند، اما درستكاران رضايت خدا را میطلبند. 10 تنها دل خود شخص است كه تلخی جان او را احساس میكند و در شادی او نيز كسی جز خودش نمیتواند سهيم باشد. 11 خانهٔ بدكاران خراب میشود، اما خيمهٔ درستكاران وسعت میيابد. 12 راههايی هستند كه به نظر انسان راست میآيند اما عاقبت به مرگ منتهی میشوند. 13 خنده نمیتواند اندوه دل را پنهان سازد؛ هنگامی كه خنده پايان میيابد، درد و اندوه برجای خود باقی میماند. 14 آدم خدانشناس نتيجهٔ كارهای خود را خواهد ديد و شخص نيک از ثمرهٔ اعمال خويش بهره خواهد برد. 15 آدم ساده لوح هر حرفی را باور میكند، اما شخص زيرک سنجيده رفتار مینمايد. 16 شخص دانا محتاط است و از خطر دوری میكند، ولی آدم نادان از روی غرور، خود را به خطر میاندازد. 17 آدم تندخو كارهای احمقانه میكند و شخص حيلهگر مورد نفرت قرار میگيرد. 18 حماقت نصيب جاهلان میشود و دانايی نصيب زيركان. 19 بدكاران عاقبت در برابر نيكان سر تعظيم فرود خواهند آورد و محتاج آنان خواهند شد. 20 ثروتمندان دوستان بسيار دارند، اما شخص فقير را حتی همسايههايش تحقير میكنند. 21 خوار شمردن فقرا گناه است. خوشا به حال كسی كه بر آنها ترحم كند. 22 كسانی كه نقشههای پليد در سر میپرورانند گمراه خواهند شد، ولی آنانی كه نيت خوب دارند مورد محبت و اعتماد قرار خواهند گرفت. 23 كسی كه زحمت میكشد منفعت عايدش میشود، ولی آنكه فقط حرف میزند فقير خواهد شد. 24 ثروت نصيب دانايان خواهد شد، اما پاداش احمقان حماقت ايشان است. 25 شاهد راستگو جان مردم را نجات میدهد، اما شاهد دروغگو به مردم خيانت میكند. 26 كسی كه از خداوند میترسد تكيهگاه محكمی دارد و فرزندانش در امان خواهند بود. 27 خداترسی چشمهٔ حيات است و انسان را از دامهای مرگ دور نگه میدارد. 28 عظمت يک پادشاه بستگی به تعداد مردمی دارد كه بر آنها فرمان میراند. پادشاه بدون قوم نابود میشود. 29 كسی كه صبر و تحمل دارد شخص بسيار عاقلی است، اما از آدم تندخو حماقت سر میزند. 30 آرامش فكر به بدن سلامتی میبخشد، اما حسادت مانند خوره جان را میخورد. 31 هر كه به فقرا ظلم كند به آفرينندهٔ آنها اهانت كرده است و هر كه به فقرا ترحم نمايد، به خدا احترام گذاشته است. 32 خداشناسان وقتی بميرند پناهگاهی دارند، اما گناهكاران بوسيلهٔ گناهان خودشان تباه میشوند. 33 اشخاص فهميده حكمت را در دل خود حفظ میكنند، اما آدمهای نادان آن را به نمايش میگذارند. 34 درستكاری مايه سرافرازی يک قوم است و گناه مايه رسوايی آن. 35 پادشاه از خدمتگزاران كاردان خشنود میگردد، ولی كسانی كه دردسر ايجاد میكنند مورد غضب او واقع میشوند.

Hoffnung für alle

از Biblica

Der Kluge überlegt, bevor er handelt

1 Eine weise Frau sorgt für Haus und Familie, eine leichtfertige aber zerstört alles. 2 Wer aufrichtig lebt, nimmt den HERRN ernst; wer krumme Wege geht, missachtet ihn. 3 Ein Narr schadet sich selbst mit seiner Besserwisserei, ein verständiger Mensch weiß sich mit seinen Worten zu schützen. 4 Ein leerer Stall bleibt zwar sauber – aber ohne Rinder gibt es keinen Ertrag! 5 Ein ehrlicher Zeuge sagt immer die Wahrheit aus, ein falscher Zeuge verbreitet Lügen. 6 Wer für alles nur Spott übrig hat, wird die Weisheit vergeblich suchen; wer aber vernünftig ist, dem fällt es leicht, sie zu finden. 7 Gib dich nicht mit Dummköpfen ab – von ihnen hörst du nichts Vernünftiges! 8 Der Kluge weiß, was er tut, und findet den richtigen Weg. Ein Dummkopf läuft mit seinem Betrug in die Irre. 9 Leichtfertige Menschen nehmen ihre Sünde nicht ernst; wer dagegen aufrichtig ist, findet Gefallen bei Gott. 10 Deine innersten Gefühle kannst du mit niemandem teilen – im tiefsten Leid und in der höchsten Freude ist jeder Mensch ganz allein! 11 Das Haus des Gottlosen wird abgerissen, aber die Familie des Aufrichtigen blüht auf. 12 Manch einer wähnt sich auf dem richtigen Weg – und läuft geradewegs in den Tod. 13 Auch hinter Lachen kann sich Kummer verbergen. Wenn die Freude verrauscht ist, bleibt die Trauer zurück. 14 Wer krumme Wege geht, bekommt, was er verdient; und auch der Gute wird für seine Taten belohnt. 15 Nur ein gedankenloser Mensch glaubt jedes Wort! Der Vernünftige prüft alles, bevor er handelt. 16 Der Kluge ist vorsichtig, um Unrecht zu vermeiden; ein Dummkopf braust schnell auf und fühlt sich auch noch im Recht. 17 Wer jähzornig ist, richtet viel Schaden an. Wer hinterlistige Pläne schmiedet, macht sich verhasst. 18 Ein unverständiger Mensch kann nur Unwissenheit vorweisen, ein Kluger gewinnt Ansehen durch sein Wissen. 19 Der Böse wird sich vor dem Guten beugen, und der Gottlose muss sich erniedrigen vor dem, der Gott gehorcht. 20 Mit einem Armen will noch nicht einmal sein Nachbar etwas zu tun haben; der Reiche aber hat viele Freunde. 21 Wer seinen Mitmenschen verachtet, der sündigt. Doch glücklich ist, wer den Hilflosen beisteht! 22 Wer Böses plant, gerät auf Abwege; wer Gutes im Sinn hat, wird Liebe und Treue erfahren. 23 Wer hart arbeitet, bekommt seinen Lohn – wer nur dasteht und redet, wird arm! 24 Verständige Menschen werden mit Reichtum belohnt; doch wer keinen Verstand annehmen will, dem bleibt bloß seine Dummheit. 25 Ein ehrlicher Zeuge kann Leben retten, aber ein falscher Zeuge ist ein gefährlicher Betrüger. 26 Wer den HERRN ehrt, lebt sicher und geborgen; auch seine Kinder finden Zuflucht bei ihm. 27 Die Ehrfurcht vor dem HERRN ist eine Quelle des Lebens; sie bewahrt vor tödlichen Fallen. 28 Stark und mächtig ist der König, der ein großes Volk regiert, aber wie kläglich steht ein Herrscher ohne Untertanen da! 29 Wer seine Gefühle beherrscht, hat Verstand. Der Jähzornige stellt nur seine Unvernunft zur Schau. 30 Wer gelassen und ausgeglichen ist, lebt gesund. Doch der Eifersüchtige wird von seinen Gefühlen zerfressen. 31 Wer den Armen unterdrückt, verhöhnt dessen Schöpfer. Wer dem Hilflosen beisteht, der ehrt Gott. 32 Wer sich von Gott lossagt, kommt durch seine eigene Bosheit um. Wer Gott vertraut, ist selbst im Tod noch geborgen. 33 Ein vernünftiger Mensch ist tief in der Weisheit verwurzelt, sogar die Unvernünftigen können das erkennen. 34 Gerechtigkeit macht ein Volk groß, doch Sünde ist für jedes Volk eine Schande. 35 Ein kluger Diener erntet den Dank des Königs; aber für wen er sich schämen muss, den trifft sein Zorn.