1Wein macht zum Spötter und Bier zum Krakeeler[1], wer davon ´betrunken` umherschwankt, kann nicht weise sein.2Der König ist so furchterregend wie ein knurrender Löwe, wer ihn zum Zorn reizt, verwirkt[2] sein Leben.3Es ist ehrenwert, wenn man vom Streit Abstand nimmt, jeder gedankenlose Schwätzer dagegen platzt sofort los.4Im Herbst und Winter will der Faule nicht pflügen, sucht er dann zur Erntezeit ´nach dem Ertrag`, so ist nichts da.5Die Pläne, die ein Mensch im Herzen bewegt, sind ´wie` tiefe Wasser, aber ein Verständiger kann sie hervorholen.6Viele Menschen betonen, wie gütig sie sind – aber wer findet einen Menschen, der wirklich zuverlässig ist?7Wer auf Gott hört, führt ein unbescholtenes Leben, seine Nachkommen können sich glücklich preisen.8Ein König, der auf dem Richterstuhl sitzt, siebt[3] mit seinem Blick alles Böse[4] aus.9Wer kann schon von sich sagen: »Ich habe ein gutes Gewissen[5] und bin rein von Schuld[6]«?10Ungleiche Gewichtssteine und zweierlei Maß[7] – beides verabscheut der HERR.11Schon beim Jungen erkennt man an seinen Taten, ob sein Handeln ´später` rein und redlich sein wird.12Ohren zum Hören und Augen zum Sehen – der HERR hat sie beide geschaffen.13Liebe nicht den Schlaf, damit du nicht verarmst, mach deine Augen ´früh genug` auf, dann hast du reichlich Brot zu essen.14»Viel zu teuer![8]« jammert der Käufer – doch wenn er dann weggeht, lacht er sich ins Fäustchen[9].15Es gibt Gold und viele Korallen, der kostbarste Schmuck[10] aber sind verständnisvolle Worte.16Hat jemand für einen Fremden eine Bürgschaft übernommen, dann nimm sein Gewand ´als Sicherheit`. Verlange ein Pfand von ihm, weil es sich um Geschäfte mit einem Fremden handelt.17Was Lügen jemand eingebracht haben[11], mag ihm zunächst gut schmecken, aber danach hat er den Mund voller Sand.18Pläne gelingen durch gute Beratung, ziehe wohlüberlegt in den Krieg!19Wer ´mit allem` hausieren geht, ´was er erfährt`, plaudert auch Geheimnisse aus. Darum lass dich auf keinen Fall mit jemandem ein, der den Mund nicht halten kann.20Wer seinen Vater oder seine Mutter verflucht, dessen Lampe erlischt bei Einbruch der Dunkelheit[12].21Ein Erbe, das anfangs übereilt an sich gerissen wurde[13], wird letztendlich nicht gesegnet sein.22Sag nicht: »Ich will Böses heimzahlen!« Warte auf den HERRN, dann wird er dir helfen.23Ungleiche Gewichtssteine verabscheut der HERR, und betrügerisch eingestellte Waagschalen sind nicht recht.24Der HERR bestimmt die Schritte eines Menschen – wie könnte ein Mensch seinen Lebensweg begreifen?25Wer vorschnell dem HERRN etwas weiht, und erst nach seinem Gelübde zu überlegen beginnt, sitzt in der Falle.26Ein weiser König siebt[14] die gottlosen Verbrecher aus und bestraft sie mit äußerster Härte[15].27Der Atem des Menschen ist die Lampe des HERRN, mit ihr erforscht er, was im Innern des Menschen vor sich geht[16].28Güte und Treue beschützen den König, und durch ´seine` Güte festigt er seinen Thron.29Bei jungen Männern rühmt man ihre Kraft, und alte ziert das graue Haar.30Striemen[17] reinigen den Bösen, und Schläge ´läutern` den Menschen innerlich[18].
Sprüche 20
کتاب مقدس، ترجمۀ معاصر
von Biblica1شراب انسان را به كارهای احمقانه وا میدارد و مشروب باعث عربدهكشی میشود؛ چه احمقند افرادی كه خود را اسير مشروب میكنند.2غضب پادشاه همچون غرش شير است. هر كه خشم او را برانگيزاند جان خود را به خطر میاندازد.3اجتناب از نزاع برای شخص، عزت میآورد. فقط آدمهای احمق هستند كه نزاع به پا میكنند.4آدم تنبل به موقع زمينش را شخم نمیزند، بنابراين در هنگام برداشت محصول هر چه میگردد چيزی نمیيابد.5پند نيكو در اعماق دل مشورت دهنده مانند آب در ته چاه است و شخص فهميده آن را بيرون میكشد.6بسيارند كسانی كه ادعا میكنند خوب و باوفا هستند، ولی كيست كه بتواند آدم واقعاً باوفايی پيدا كند؟7فرزندان شخص امين و درستكار در زندگی سعادتمند خواهند شد.8پادشاهی كه بر مسند قضاوت مینشيند به دقت جوانب امر را میسنجد و حق را از باطل تشخيص میدهد.9كيست كه بتواند بگويد: «دل خود را پاک نگه داشتهام و از گناه مبرا هستم.»10خداوند از اشخاصی كه در داد و ستد از وزنهها و پيمانههای نادرست استفاده میكنند متنفر است.11حتی كودک را میتوان از طرز رفتارش شناخت و فهميد كه آنچه انجام میدهد پاک و درست است يا نه.12گوش شنوا و چشم بينا، هر دو بخشش خداوند هستند.13اگر خواب را دوست داشته باشی فقير میشوی؛ پس بيدار بمان تا سير شوی.14خريدار به جنس نگاه میكند و میگويد: «بد است!» اما بعد از اينكه آن را خريد از آن تعريف میكند.15سخنان حكيمانه گرانبهاتر از طلا و نادرتر از جواهر است.16از كسی كه نزد تو ضامن شخص غريبی میشود گرو بگير.17نانی كه از راه كلاهبرداری به دست میآيد لذيذ است، اما سرانجام كام را تلخ میكند.18نقشههايت را بدون مشورت با ديگران عملی نكن و بدون تدبير به جنگ نرو.19آدم سخنچين رازها را فاش میكند، پس با چنين شخصی معاشرت نكن.20چراغ زندگی كسی كه پدر و مادر خود را لعنت كند، خاموش خواهد شد.21مالی كه آسان به دست آمده باشد بركتی نخواهد داشت.22بدی را با بدی تلافی نكن، بلكه منتظر باش تا خداوند عمل كند.23خداوند از اشخاصی كه در داد و ستد از ترازو و سنگهای نادرست استفاده میكنند متنفر است.24خداوند راه زندگی ما را تعيين میكند، پس انسان چگونه میتواند بفهمد زندگی او به كجا ختم میشود؟25هرگز نسنجيده قولی به خداوند نده، زيرا ممكن است گرفتار شوی.26پادشاه دانا بدكاران را تشخيص میدهد و آنها را شديداً مجازات میكند.27وجدان انسان به منزلهٔ چراغ خداوند است كه تمام انگيزههای پنهانی او را آشكار میسازد.28هرگاه پادشاهی مهربان و درستكار و دادگستر باشد، سلطنتش پايدار میماند.29شكوه جوانان، قوت ايشان است و عزت پيران، تجربه ايشان.30تنبيه برای بدن دردناک است اما دل را از بدی پاک میكند.