Richter 6 | Pismo Święte Starego i Nowego Przymierza (literacki)

Piąty sędzia: Gedeon

1 Izraelici jednak postępowali niegodziwie w oczach PANA, dlatego PAN, na siedem lat, wydał ich w ręce Midianitów.

2 A gdy ucisk ze strony Midianitów stał się trudny do zniesienia, Izraelici — w obawie przed nimi — zaczęli sobie budować w górach schrony, jaskinie i inne trudne do zdobycia miejsca.

3 Często zdarzało się bowiem, że gdy Izrael zasiał, nadciągali Midianici i Amalekici wraz z ludźmi ze wschodu i najeżdżali ich ziemie.

4 Rozbijali u nich swe obozy, niszczyli plony ziemi aż po sąsiedztwo Gazy i zostawiali Izrael bez żywności — bez owiec, bez bydła, bez osła.

5 Nadciągali bowiem ze swoimi stadami i namiotami, a spadali chmarą jak szarańcza! Ludzi ani wielbłądów nie dało się wręcz policzyć! Wkraczali do ziemi, aby ją niszczyć.

6 Te poczynania Midianu zubożyły Izrael i Izraelici zaczęli wołać o pomoc do PANA.

Poselstwo proroka

7 A gdy z powodu Midianu Izraelici zaczęli wołać o pomoc do PANA,

8 PAN posłał do nich pewnego proroka. Przekazał im on: Oto co powiedział PAN, Bóg Izraela: Ja was wywiodłem z Egiptu i wyprowadziłem was z domu niewoli.

9 Wyrwałem was z ręki Egipcjan i z ręki wszystkich waszych gnębicieli. Wygnałem ich przed wami i dałem wam ich ziemię.

10 Oznajmiłem wam też: Ja, PAN, jestem waszym Bogiem. Nie czcijcie bóstw Amorytów, w których ziemi mieszkacie. Lecz wy nie byliście posłuszni mojemu głosowi.

Powołanie Gedeona

11 Ponadto Anioł PANA przybył i usiadł w Ofrze, pod dębem Joasza Abiezryty.* Jego syn Gedeon* wyklepywał właśnie w tłoczni winnej pszenicę, chcąc ją ukryć przed Midianitami.

12 Wtedy ukazał mu się Anioł PANA i tak przemówił do niego: PAN z tobą, dzielny wojowniku!

13 Gedeon odpowiedział: Za przeproszeniem, mój panie, jeśli PAN jest z nami, to dlaczego nas to wszystko spotkało? Gdzie są te wszystkie Jego cuda, o których opowiadali nam nasi ojcowie? Powtarzali: Czy to nie PAN wywiódł nas z Egiptu? Teraz PAN porzucił nas i wydał w szpony Midianu!

14 Wówczas PAN zwrócił się ku niemu: Idź w tej swojej mocy i wybaw Izraela spod władzy Midianu. Czyż cię nie posyłam?

15 Lecz Gedeon zapytał: Za przeproszeniem, mój panie, czym mam wybawić Izraela? Zauważ, że mój ród jest najbiedniejszy wśród Manassesytów, a ja jestem najmłodszy w domu mego ojca.

16 PAN jednak zapewnił go: Ponieważ Ja będę z tobą, pobijesz Midianitów — co do jednego.

17 Gedeon wciąż był niepewny: Proszę — powiedział — jeśli znalazłem łaskę w Twoich oczach, to daj mi jakiś znak, że to Ty rozmawiasz ze mną.

18 Nie odchodź stąd, proszę, aż wrócę do Ciebie i położę przed Tobą mój dar. A On odpowiedział: Dobrze, pozostanę, aż wrócisz.

19 Gedeon wkrótce wrócił z przyrządzonym koźlęciem i przaśnikami z jednej efy* mąki. Mięso niósł w koszu, polewkę w garnku, wszystko to przyniósł pod terebint i postawił przed Nim.

20 Wówczas Anioł Boży powiedział do niego: Weź mięso i przaśniki i połóż tam, na tej skale, polewkę natomiast wylej. I Gedeon tak zrobił.

21 Wtedy Anioł PANA wyciągnął laskę, którą trzymał w ręce, i dotknął jej końcem mięsa i przaśników. Gdy tylko to zrobił, ze skały strzelił ogień i strawił mięso wraz z przaśnikami. A potem Anioł PANA zniknął mu sprzed oczu.

22 Gdy Gedeon pojął, że to był Anioł PANA, wykrzyknął: Ach, mój Wszechmocny PANIE, przecież ja twarzą w twarz oglądałem Anioła PANA!

23 PAN go jednak zapewnił: Bądź spokojny, nie bój się, nie umrzesz.

24 Wówczas Gedeon zbudował tam ołtarz PANU i nazwał go: PAN jest pokojem. Po dziś dzień ołtarz ten stoi w Ofrze Abiezryjskiej.

25 Jeszcze tej samej nocy PAN polecił Gedeonowi: Weź młodego cielca z bydła twojego ojca i to cielca wybornego,* siedmioletniego, zburz ołtarz Baala, należący do twego ojca, a Aszerę, która stoi przy nim — zetnij.

26 Zbuduj natomiast ołtarz na cześć PANA, twojego Boga, na szczycie tej warowni i w obrysie ołtarza. Następnie weź przygotowanego cielca i złóż go w ofierze całopalnej na drewnie ściętej Aszery.

27 Gedeon wziął więc dziesięciu* ludzi spośród swoich sług i uczynił tak, jak mu PAN polecił. Bał się jednak rodziny swego ojca oraz mieszkańców miasta, dlatego nie zrobił tego w dzień — zabrał się za to w nocy.

28 Ledwie mieszkańcy miasta wstali wczesnym rankiem, zauważyli, że ołtarz Baala leży w gruzach, Aszera, która przy nim stała, jest ścięta, a na nowo wybudowanym ołtarzu płonie ofiara całopalna, złożona z wybornego cielca.*

29 Zaczęli wówczas zadawać sobie nawzajem pytanie: Kto też dopuścił się tej rzeczy?! Zbadali i doszli, że odpowiada za to Gedeon, syn Joasza.

30 Wówczas mieszkańcy miasta wezwali Joasza: Wyprowadź swego syna i niech umrze! Zburzył on ołtarz Baala i ściął Aszerę, która przy nim stała!

31 Lecz Joasz odpowiedział wszystkim, którzy przed nim stanęli: Czy wy chcecie prowadzić spór w imieniu Baala? Czy to wy chcecie go ratować? Kto w jego imieniu chce prowadzić spór, do rana będzie martwy! Jeśli on jest Bogiem, niech sam się o siebie zatroszczy. Ostatecznie to jego ołtarz zburzono!

32 Dlatego w tym dniu nadano Gedeonowi imię Jerubaal.* Stwierdzono bowiem: Niech Baal się z nim rozprawi za zburzenie jego ołtarza.

33 Wkrótce Midian, Amalek i ludzie ze wschodu zebrali się razem, przeszli [przez Jordan] i rozłożyli się obozem w dolinie Jizreel.

34 Wówczas Duch PANA ogarnął Gedeona, zadął on więc w róg i w ten sposób wezwano ludzi należących do Abiezera do zgromadzenia się przy nim.

35 Gedeon rozesłał też posłańców po całym Manassesie i również to plemię postanowiło pójść za nim. Posłańców wysłał ponadto do Aszera, Zebulona i Naftalego — i ci także wyruszyli mu na spotkanie.

36 Gedeon zaś zwrócił się do Boga: Jeśli naprawdę — jak zapowiedziałeś — chcesz wybawić przeze mnie Izraela,

37 to pozwól, że rozłożę na klepisku runo wełny. Jeśli rosa będzie tylko na runie, a cała ziemia wokół pozostanie sucha, wtedy będę pewny, że — jak zapowiedziałeś — chcesz przeze mnie wybawić Izraela.

38 Jak prosił, tak się stało. Gdy wstał nazajutrz i ścisnął runo, wycisnął z runa rosę — pełny kubek wody.

39 Jednak Gedeon znów zwrócił się do Boga: Proszę, nie rozgniewaj się na mnie za to, że jeszcze raz przemówię. Niech to wypróbuję na runie jeszcze raz. Proszę, niech tym razem suche będzie runo, a na ziemi wokół niech zalega rosa.

40 I Bóg uczynił w taki sposób tej nocy. Suche zostało tylko runo, na ziemi wokoło ścieliła się rosa.

Biblia, to jest Pismo Święte Starego i Nowego Przymierza. Przekład literacki © 2018 Ewangeliczny Instytut Biblijny (EIB).

Pismo Święte Starego i Nowego Przymierza (dosłowny)

Piąty sędzia: Gedeon

1 Synowie Izraela czynili zaś to, co złe w oczach JHWH, i JHWH, na siedem lat, wydał ich w rękę Midianu.

2 A gdy ręka Midianu umocniła się nad Izraelem, synowie Izraela – [w obawie] przed Midianem – robili sobie schrony,* które były w górach, jaskinie i warownie.

3 Zdarzało się bowiem, że gdy Izrael zasiał, nadciągał Midian i Amalek oraz synowie wschodu i ich najeżdżali.*

4 Rozbijali się u nich [obozem], niszczyli plon ziemi aż po wejście do Gazy* i nie zostawiali w Izraelu żywności ani owcy, ani wołu,* ani osła,

5 gdyż nadciągali oni ze swoimi stadami oraz namiotami,* a przybywali tak licznie jak szarańcza; im ani ich wielbłądom* nie było wręcz liczby – i wchodzili do ziemi, aby ją niszczyć.

6 Dlatego Izrael zubożał z powodu Midianu i synowie Izraela wołali do JHWH.

Poselstwo proroka

7 A gdy synowie Izraela wołali do JHWH* z powodu Midianu,

8 JHWH posłał do synów Izraela pewnego człowieka, proroka,* który powiedział do nich: Tak powiedział JHWH, Bóg Izraela: Ja was wywiodłem z Egiptu i wyprowadziłem was z domu niewoli,

9 wyrwałem was z ręki Egipcjan i z ręki wszystkich waszych gnębicieli, wygnałem ich przed wami i dałem wam ich ziemię.

10 Powiedziałem też wam: Ja, JHWH, jestem waszym Bogiem. Nie czcijcie bogów Amorytów,* w których ziemi mieszkacie; ale [wy] nie posłuchaliście mojego głosu.*

Powołanie Gedeona

11 Anioł JHWH przyszedł zaś i usiadł pod dębem, który stał w Ofrze i który należał do Joasza Abi-Ezryty,* a Gedeon,* jego syn, wyklepywał [właśnie] w tłoczni [winnej] pszenicę, aby ją ukryć przed Midianem.

12 Wówczas ukazał mu się Anioł JHWH i powiedział do niego: JHWH z tobą, dzielny wojowniku!*

13 Gedeon zaś powiedział do niego: Za przeproszeniem, mój panie, jeśli JHWH* jest z nami, to dlaczego spotkało nas to wszystko?* I gdzie [te] wszystkie Jego cuda, o których* opowiadali nam nasi ojcowie, gdy mówili: Czy to nie JHWH wywiódł nas z Egiptu? Teraz bowiem JHWH nas porzucił i wydał nas w dłoń Midianu.

14 Wtedy JHWH* skierował się do niego i powiedział: Idź w tej swojej mocy i wybaw Izraela z dłoni Midianu. Czy cię nie posyłam?

15 On zaś powiedział do Niego: Za przeproszeniem, mój panie, czym mam wybawić Izraela? Oto mój ród* jest najbiedniejszy* wśród Manassesytów,* a ja jestem najmłodszy w domu mego ojca.

16 A JHWH powiedział do niego: Ponieważ Ja będę z tobą,* pobijesz Midian – co do jednego.

17 Odpowiedział mu jednak: Proszę, jeśli znalazłem łaskę w Twoich oczach, to daj mi jakiś znak, że to Ty rozmawiasz ze mną.

18 Nie odchodź stąd, proszę, aż wrócę do Ciebie, przyniosę Ci mój dar* i położę [go] przed Tobą. I odpowiedział: Pozostanę, aż wrócisz.

19 Gedeon wkrótce przyszedł, a przyrządził koźlę z kóz oraz przaśniki z jednej efy* mąki. Mięso włożył do kosza, polewkę wlał do garnka, przyniósł [to] do Niego pod dąb i podsunął [Mu].

20 Wówczas Anioł Boży powiedział do niego: Weź mięso z przaśnikami i połóż tam, na tej skale, polewkę natomiast – wylej. Tak też [Gedeon] uczynił.

21 Wtedy Anioł JHWH wyciągnął laskę, którą trzymał w ręce, i dotknął jej końcem mięsa i przaśników. Wtedy ze skały buchnął ogień i strawił mięso z przaśnikami. A Anioł JHWH zniknął mu sprzed oczu.

22 Gdy Gedeon zobaczył, że to był Anioł JHWH, powiedział: Ach, mój Panie, JHWH, przecież to Anioła JHWH oglądałem twarzą w twarz!

23 A JHWH powiedział do niego: Pokój tobie, nie bój się, nie umrzesz.*

24 Wówczas Gedeon zbudował tam ołtarz dla JHWH i nazwał go: JHWH pokojem.* Do dnia dzisiejszego jest on w Ofrze Abi-Ezryjskiej.*

25 Jeszcze tej samej nocy JHWH powiedział do niego: Weź młodego cielca z bydła twojego ojca i drugiego cielca,* siedmioletniego, i zburz ołtarz Baala, który należy do twojego ojca, a Aszerę,* która jest przy nim – zetnij.

26 Zbuduj natomiast ołtarz dla JHWH, twojego Boga, na szczycie tej warowni – w [jego] obrysie.* Następnie weź drugiego cielca* i złóż go w ofierze całopalnej na drwach z Aszery, którą [wkrótce] zetniesz.

27 Gedeon wziął więc dziesięciu* ludzi spośród swoich sług i uczynił tak, jak mu polecił JHWH, ale ponieważ bał się domu swojego ojca oraz mieszkańców miasta, nie zrobił tego w dzień, lecz zrobił to w nocy.

28 A gdy mieszkańcy miasta wstali wcześnie rano, oto ołtarz Baala był zburzony, Aszera, która była przy nim, ścięta, na wybudowanym ołtarzu złożona była ofiara całopalna z drugiego cielca.*

29 Wówczas mówili jeden do drugiego: Kto dopuścił się tej rzeczy? A gdy zbadali i doszli,* stwierdzili: Tej rzeczy dopuścił się Gedeon, syn Joasza.

30 Wtedy mieszkańcy miasta powiedzieli do Joasza: Wyprowadź swojego syna i niech umrze, gdyż zburzył ołtarz Baala i ściął Aszerę, która przy nim stała.

31 Ale Joasz powiedział do wszystkich, którzy stali naprzeciw niego: Czy wy chcecie prowadzić spór w imieniu Baala? Czy [to] wy chcecie go ratować? Kto chce prowadzić spór w jego imieniu, do rana umrze! Jeśli jest on Bogiem, niech sam prowadzi spór [w swojej sprawie], bo [przecież] zburzony został jego ołtarz.

32 Dlatego w tym dniu nadano mu imię Jerubaal,* mówiąc: Niech Baal się z nim rozprawi, gdyż zburzył jego ołtarz.

33 Wtedy zebrali się razem cały Midian, Amalek oraz ludzie ze wschodu, przeszli [przez Jordan] i rozłożyli się obozem w dolinie Jizreel.

34 Wówczas Duch JHWH przyodział* Gedeona, [Gedeon] zadął w róg i [do pójścia] za nim skrzyknięto Abiezera.

35 Rozesłał też posłańców po całym Manassesie i również on skrzyknął się [do pójścia] za nim. Wysłał posłańców także do Aszera, do Zebulona i do Naftalego – i ci również wyruszyli im na spotkanie.

36 Gedeon zaś powiedział do Boga: Jeśli naprawdę chcesz wybawić moją ręką Izraela – jak zapowiedziałeś –

37 to ja rozłożę na klepisku runo wełny. Jeśli rosa będzie tylko na runie, a na całej ziemi dookoła będzie sucho, to będę wiedział, że wybawisz moją ręką Izraela, tak jak zapowiedziałeś.

38 Tak też się stało. Gdy wstał nazajutrz i ścisnął runo, wycisnął z runa rosę – pełny półmisek wody.

39 Jednak Gedeon powiedział do Boga: Niech nie zapłonie Twój gniew przeciwko mnie za to, że przemówię raz jeszcze. Niech to raz jeszcze wypróbuję na runie. Niech, proszę, suche będzie tylko runo, a rosa niech będzie na całej ziemi dookoła.

40 I Bóg uczynił w ten sposób tej nocy. Suche było tylko runo, a na całej ziemi wokoło była rosa.

Biblia, to jest Pismo Święte Starego i Nowego Przymierza. Przekład dosłowny © 2020 Ewangeliczny Instytut Biblijny (EIB).